زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

عبدالله مهزمی





ابوهفان عبدالله بن احمد مهزمی (م ۲۵۷ق)، لغت‌دان، ادیب، شاعر شیعه قرن سوم هجری قمری در بغداد که دارای جایگاه والایی در ادبیات عرب بود.


۱ - معرفی اجمالی



ابوهفان عبدالله بن احمد بن حرب بن مهزمی خرنوبی بصری عبدی، از قبیله بنومهزم، شاخه‌ای از عبدقیس که همگی شیعه بودند، و اهل بصره و ساکن بغداد بود و از شاگردان اصمعی به‌شمار می‌رفت. او همچنین شاگرد ابونواس و راوی اشعار او، و فردی لغت‌دان، ادیب، شاعر و از جایگاه والایی در ادبیات عرب برخوردار بود و افرادی همچون احمد بن ابی طاهر، جنید بن حکیم دقاق و یموت بن مزرع از وی بهره گرفتند. نجاشی ابوهفان را از شیعیان مشهور دانسته که درباره تشیع شعر سروده است. ابن ندیم او را در زمره شاعران مورخ آورده و می‌گوید: او و ابوالعیناء همدیگر را هجو نموده‌اند. او فردی بی‌پروا و تنگدست بود و بسیار شراب می‌نوشید.

۲ - تألیفات



کتاب‌های طبقات الشعراء، اشعار عبدالقیس و اخبارها، شعر ابی طالب بن عبدالمطلب و اخباره، الاربعة فی اخبار الشعراء و صناعة الشعر از اوست. او همچنین اخبار ابونواس و گزیده‌ای از اشعار او را جمع آوری کرده است.
[۱۲] ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۲.


۳ - وفات



وی سرانجام در سال ۱۹۵ق
[۱۳] حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۱۲، ص۵۴.
یا ۲۵۵ق
[۱۴] سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱۲، ص۱۶۷.
و یا ۲۵۷ق درگذشت. با توجه به وفات اصمعی (م ۲۱۶ق) که استاد او بوده، تاریخ‌های ۲۵۵ و ۲۵۷ق به واقع نزدیک‌تر می‌باشد.
[۲۴] قمی، عباس، فوائد الرضویه، ص۲۴۴.
[۲۵] مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۲، ص۱۶۷.


۴ - پانویس


 
۱. ↑ نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، ص۲۱۸.    
۲. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۹، ص۳۷۸.    
۳. ↑ عباسی، عبدالله بن معتز، طبقات الشعراء، ص۴۰۹.    
۴. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۴، ص۱۴۸۶-۱۴۸۷.    
۵. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۹، ص۳۷۸.    
۶. ↑ نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، ص۲۱۸.    
۷. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۵۷.    
۸. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۷۸.    
۹. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۴، ص۱۴۸۷.    
۱۰. ↑ نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، ص۲۱۸.    
۱۱. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۷۸.    
۱۲. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۸۲.
۱۳. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۱۲، ص۵۴.
۱۴. ↑ سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱۲، ص۱۶۷.
۱۵. ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، لسان المیزان، ج۳، ص۲۴۹-۲۵۰.    
۱۶. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۲، ص۱۰۷.    
۱۷. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ص۱۵۶.    
۱۸. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۱۲، ص۵۰۰.    
۱۹. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۳، ص۲۷۵.    
۲۰. ↑ بکری اندلسی، عبدالله بن عبدالعزیز، سمط اللآلی، ج۱، ص۳۳۵.    
۲۱. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیة الوعاة، ج۲، ص۳۱.    
۲۲. ↑ مدرس تبریزی، محمدعلی، ریحانة الادب، ج۷، ص۳۰۴.    
۲۳. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۶۵.    
۲۴. ↑ قمی، عباس، فوائد الرضویه، ص۲۴۴.
۲۵. ↑ مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، ج۲، ص۱۶۷.
۲۶. ↑ تستری، محمدتقی، قاموس الرجال، ج۶، ص۲۴۵.    


۵ - منبع



پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۴۹۰، برگرفته از مقاله «عبدالله مهزمی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.