منتخب دانشنامه

رادیو (به انگلیسی: Radio) به سامانه و نیز دستگاهی گفته می‌شود که صدا، پیام، یا در حالت کلی، یک سیگنال را به وسیله امواج رادیویی منتقل (ارسال یا دریافت) می‌کند.ارتباط رادیویی، ارسال سیگنال‌ها با استفاده از مدولاسیون امواج الکترومغناطیسی و در فرکانس‌های رادیویی است.امواج الکترومغناطیسی می‌توانند از هوا و خلأ بگذرند. اطلاعات (صدا، تصویر، پیام) با استفاده از روش‌های معین و با تغییر بعضی از مشخصه‌های امواج منتشر شده مانند دامنه، فرکانس، فاز یا پهنای پالس منتقل می‌شوند. امواج الکترومغناطیسی یا به‌طور مستقیم از راه بازتاب یا پراش از محیط (هوا، خلأ) عبور می‌کنند. شدت امواج الکترومغناطیسی، با افزایش فاصله از منبع انتشار کم می‌شود و در بعضی موارد هم انرژی آن‌ها توسط محیط انتشار جذب می‌شود (مانند جذب امواج مایکروویو توسط قطرات باران). پارازیت (تداخل) عموماً موج منتشر شده را دچار تغییر می‌کند؛ این تداخل الکترومغناطیسی از سوی منابع طبیعی (مانند رعد و برق) یا منابع مصنوعی (مثل دیگر فرستنده‌ها و انتشار دهنده‌های ناگهانی) ناشی می‌شود. همچنین در گیرنده، نویز تولید می‌شود (نویز را نباید با پارازیت یکی دانست). اگر توان نویز یا تداخل به اندازه کافی زیاد باشد، سیگنال مورد نظر دیگر قابل تشخیص و آشکارسازی نیست. این موضوع اساساً باعث محدود شدن گسترهٔ ارتباطات رادیویی می‌شود.
زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
موسسه علوم تلسکوپ فضایی(Stsci) مرکز علمی تلسکوپ فضایی هابل (یاHST که از سال ۱۹۹۰ وارد مدار شده‌است)و تلسکوپ فضایی جیمز وب ( یا JWST که در ۲۵دسامبر ۲۰۲۱ - ۱۲:۲۰جهانی پرتاب شد) می‌باشد.اس تی اس سی آی در دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور ماری لند واقع شده و در سال ۱۹۸۱ به عنوان یک مرکز علوم برای عموم(اجتماعی) برای ناسا توسط انجمن دانشگاه‌های در حال پژوهش در نجوم (AURA) پایه‌گذاری شد.امروزه علاوه بر انجام عملیات‌های علمی توسط تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فصایی جیمز وب، اس تی اس سی آی بر روی آرشیو چند مأموریتی تلسکوپ فضایی (MAST) که مرکز مدیریت اطلاعات ماموریت کپلر بوده‌است و چندین پروژه دیگر نیز از آن بهره برده‌اند عملیات انجام می‌دهد و آن را مدیریت می‌کند. بیشتر حمایت‌های مالی برای فعالیت‌های مؤسسه علوم تلسکوپ فضایی از قرار داد ناسا با مرکز پرواز فضایی گاددرد می‌آید؛ اما قسمت‌های کوچکی از آن نیز توسط مرکز پژوهش ایمز ناسا و اسا و یکی دیگر از موسسات ناسا تأمین می‌شود. کارکنان آن جا نیز شامل منجمان و اخترفیزیک دانان، مهندسین نرم افزار، مهندسین مدیریت داده، کارکنان بخش عملیات‌های تلسکوپ، متخصصین بخش آموزش و مدیران و کارکنان قسمت اقتصادی است. به‌طور کلی ۵۴۰ نفر در ای تی اس سی آی کار می‌کنند که ۱۰۰ نفر دارای دکترا هستند و ۱۵ نفر از آن‌ها مربوط به اسا هستند و برای تلسکوپ فضایی هابل کار می‌کنند.
زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه

فناوری و تکنولوژی

موسسه علوم تلسکوپ فضایی(Stsci) مرکز علمی تلسکوپ فضایی هابل (یاHST که از سال ۱۹۹۰ وارد مدار شده‌است)و تلسکوپ فضایی جیمز وب ( یا JWST که در ۲۵دسامبر ۲۰۲۱ - ۱۲:۲۰جهانی پرتاب شد) می‌باشد.اس تی اس سی آی در دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور ماری لند واقع شده و در سال ۱۹۸۱ به عنوان یک مرکز علوم برای عموم(اجتماعی) برای ناسا توسط انجمن دانشگاه‌های در حال پژوهش در نجوم (AURA) پایه‌گذاری شد.امروزه علاوه بر انجام عملیات‌های علمی توسط تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فصایی جیمز وب، اس تی اس سی آی بر روی آرشیو چند مأموریتی تلسکوپ فضایی (MAST) که مرکز مدیریت اطلاعات ماموریت کپلر بوده‌است و چندین پروژه دیگر نیز از آن بهره برده‌اند عملیات انجام می‌دهد و آن را مدیریت می‌کند. بیشتر حمایت‌های مالی برای فعالیت‌های مؤسسه علوم تلسکوپ فضایی از قرار داد ناسا با مرکز پرواز فضایی گاددرد می‌آید؛ اما قسمت‌های کوچکی از آن نیز توسط مرکز پژوهش ایمز ناسا و اسا و یکی دیگر از موسسات ناسا تأمین می‌شود. کارکنان آن جا نیز شامل منجمان و اخترفیزیک دانان، مهندسین نرم افزار، مهندسین مدیریت داده، کارکنان بخش عملیات‌های تلسکوپ، متخصصین بخش آموزش و مدیران و کارکنان قسمت اقتصادی است. به‌طور کلی ۵۴۰ نفر در ای تی اس سی آی کار می‌کنند که ۱۰۰ نفر دارای دکترا هستند و ۱۵ نفر از آن‌ها مربوط به اسا هستند و برای تلسکوپ فضایی هابل کار می‌کنند.
زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه
دیستورشن (به انگلیسی: Distortion) که با نام‌های اوردرایو (به انگلیسی: Overdrive) و فاز نیز شهرت دارد، وسیله‌ای است برای ایجاد افکت صوتی برای گیتار الکتریک و گیتار باس الکتریک و دیگر سازهایی که به آمپلی فایر متصل می‌شوند همانند کیبورد یا سینث‌سایزر و حتی گاهی برای استفاده در اجراهایی با ساز دهنی یا خوانندگی هم استفاده شده‌است. یک افکت صدای دیستورشن در واقع وسیله‌ای الکترونیکی است که سیگنال‌های ورودی از سازها را تکه‌تکه یا فشرده می‌سازد، این افکت با تقویت سیگنال‌ها و افزودن هارمونی‌های جدید و صداهای فرعی، از سیگنال‌های ورودی صداهای قوی تری را تولید می‌کند. اغلب گونه‌های دیستورشن به نت‌های اصلی ایجاد شده از یک ساز، حجمی درشت‌تر می‌دهند. دیستورشن‌ها در سبک‌های زیاد از موسیقی بکار می‌روند، از اوردرایوهای لطیفی که در بلوز سنتی بکار می‌رفت تا دیستورشن‌هایی خشن‌تری که در سبک‌های هاردکور پانک، گرانج و هوی متال بکار می‌رود.
زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه

تاریخ

علوم طبیعی

ارتعاش مولکولی (به انگلیسی: Molecular vibrations) هنگامی رخ می‌دهد که اتم‌ها در یک مولکول در حرکت دوره‌ای باشند. در حالی که به‌طور کلی مولکول‌ها دارای حرکت ثابت و حرکت چرخشی هستند. فرکانس حرکت دوره‌ای به عنوان فرکانس ارتعاش شناخته می‌شود. فرکانس‌های معمولی از لرزش‌های مولکولی از 10 تا 10 Hz متفاوت است که مربوط به طول موج حدود ۳۰۰ تا ۳۰۰۰ سانتی‌متر است.به‌طور کلی یک مولکول با N اتم دارای 3N-۶ حالت طبیعی ارتعاش است، اما یک مولکول خطی دارای 3N-۵ حالت ارتعاش است. (زیرا چرخش در محور مولکولی آن مشاهده نمی‌شود) یک مولکول دو اتمی دارای یک حالت عادی ارتعاش است.ارتعاشات مولکولی هنگامی رخ می‌دهد که پیوندهای درون یک مولکول و اتم‌ها آن شروع به ارتعاش کنند و این اتفاقات با جذب انرژی توسط مولکول انجام می‌شود.ارتعاشات مولکول‌های قطبی و ناقطبی متفاوت است. حالت‌های عادی ارتعاش مولکول‌های قطبی مستقل از یک دیگر هستند، اما هر حالت عادی شامل ارتعاشات همزمان از قسمت‌های مختلف مولکول (مانند پیوندهای شیمیایی مختلف) است.انرژی جذب شده به صورت کوانتومی می‌باشد، در نتیجه هنگامی که مولکول یک کوانتومانرژی (E) را جذب کند، ارتعاش مولکولی رخ می‌دهد.E باتوجه به فرکانس لرزش،v، و رابطه پلانک E=hv (در این‌جا h،ثابت پلانک) محاسبه می‌شود.یک ارتعاش به هنگام جذب انرژی توسط مولکول درحالت پایه اتفاق می‌افتد. (به حالت پاییه توجه شود). وقتی پیوند دو کوانتوم انرژی جذب می‌کند، صوت اول پیوند تحریک می‌شود و به همین ترتیب صوت‌های بالاتری تحریک می‌شوند. تقریباً، حرکت ارتعاشی عادی را می‌توان به صورت حرکت نوسانگر هماهنگ ساده در نظر گرفت.در این تقریب، معادله انرژی ارتعاشی به صورت یک تابع درجه دوم است.اما در واقعیت این حرکت مانند حرکت نوسانگر هماهنگ ساده نیست و صوت اول این حرکت، فرکانسش کمی کمتر از دو برابر فرکانس اساسی است.
زمان تقریبی مطالعه: 6 دقیقه
در سال ۱۹۷۹ برای اولین بار، دیاز و همکارانش پلی پروپیل را به عنوان پلیمری با خاصیت رسانایی معرفی کرد. این یافته‌ها در سال ۲۰۰۰جایزه نوبل شیمی را برای شیراکاوا، مک دیارمید، هیگر به دنبال داشت. از جمله متداول‌ترین پلیمرهای رسانا می‌توان به پلی تیوفن، پلی آنیلین، پلی پروپیل، پلی پارافنیلن اشاره کرد. خصوصیت الکتریکی، الکتروشمیایی، نوری پلیمرهای رسانا، آن‌ها را به عنوان مادهای برای کاربرد در پوشش‌های ضد الکتریسیته ساکن، پوشش‌های ضد خوردگی، پوشش‌های برای جذب امواج ماکروویو، بیوحسگرها تبدیل کرده‌است. خواص رسانایی پلیمرها به میزان دلخواه قابل تنظیم است به طوری که می‌تواند در حد رساناها یا نیم‌رساناها باشد. این پلیمرها از نظر ساختاری در زنجیرهٔ اصلی خود دارای باند دوگانه به صورت یک در میان است به طوریکه طی فرایند دوپاند شدن خواص رسانایی آن‌ها افزایش می‌یابد.اصطلاح آلایش کردن از لغت‌نامه اجسام نیم‌رسانا گرفته شده‌است زیرا مواد پذیرنده و دهنده الکترون می‌توانند موجب افزایش رسانایی پلیمرهایی با سیستم مزدوج شوند. اصطلاح آلایش کردن مترادف اکسایش یا کاهش است. شکل فضایی و نیروهای بین زنجیره‌های ضعیف، نفوذ یون آلایش‌کننده را به میان زنجیره‌های پلیمر ممکن می‌سازد. تنها آلایشی مورد استفاده قرار می‌گیرند که همراه با ایجاد پایداری شیمیایی توانایی رسانندگی الکتریکی را نیز بالا برند. این ویژگی تعداد آلایش کننده‌های مفید را به انواع I2 و FeCl3 برای الکترون پذیرنده‌ها و Li, Na وk برای الکترون دهنده‌ها محدود می‌سازدآلایش کردن پلیمر سبب می‌شود که:
زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه

فلسفه و روان‌شناسی

کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.