زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

ساعد





ساعد قسمتی از بدن می‌باشد که بین مچ و آرنج دست بوده و از احکام آن در باب قصاص و دیات سخن گفته‏اند.


۱ - احکام ساعد




۱.۱ - قطع عمدی ساعد


در قطع عمدى ساعد تا آرنج، قصاص ثابت است؛ لیکن در قطع بعض ساعد در صورت امکان، قصاص و در غیر این صورت، به نسبت مساحت (نصف، یک سوم یا بیشتر و یا کمتر) دیه ثابت خواهد بود. حکم یاد شده درصورتى است که ساعد فرد آسیب دیده فاقد کف باشد؛ اما اگر با کف باشد و جانی همراه کف دست بعض ساعد را نیز قطع کند، بنابر قول مشهور قصاص در دست او تا مچ ثابت مى‏شود و نسبت به بعض ساعد حکومت (ارش‏) ثابت خواهد بود. برخى در این صورت نیز نسبت به بعض ساعد به نسبت مساحت، قائل به ثبوت دیه شده‏اند. بعضى در ثبوت حکومت (ارش‏) یا دیه جداگانه براى بعض ساعد تردید و توقف کرده‏اند. برخى نیز گفته‏اند: اگر قصاص از بعض ساعد جانى ممکن باشد، قصاص مى‏شود. در غیر این صورت، باید براى مجموع یک دیه بپردازد.

۲ - دیه هر کدام از ساعد



در قطع دو ساعد دیه کامل (دیه قتل نفس) و در قطع یکى نصف دیه ثابت است؛ لیکن چنانچه ساعد همراه کف باشد و جانى مجموع کف و ساعد تا آرنج را قطع کند، به قول مشهور، براى مجموع کف و ساعد یک دیه پرداخت مى‏نماید. برخى قدما براى کف، دیه و براى ساعد، ارش را ثابت دانسته‏اند.
[۶] الوسيلة ج۴۵۳.
ظاهر کلام برخى دیگر، ثبوت دیه‏اى جدا گانه- علاوه بر دیه کف- براى ساعد است.

۳ - دیه استخوان ساعد



دیه شکستن، تَرَک برداشتن، آشکار شدن استخوان، کوبیده شدن، در رفتن و جا به جا شدن استخوان ساعد بنابر قول مشهور همان دیه استخوان است
[۱۰] تفصیل الشریعة (الدیات)، ص۲۱۵.
لیکن برخى گفته‏اند: دیه شکسته شدن استخوان ساعد در صورتى که بدون عیب و نقص بهبود یابد، یک سوم دیه نفس (۳۳۳ و یک سوم دینار) و دیه شکسته شدن یکى از دو استخوان ساعد در صورت بهبود بدون عیب و نقص، صد دینار و دیه ترک خوردن آن، هشتاد دینار و در صورت نمایان شدن استخوان بر اثر جراحت، ۲۵ دینار و در صورت جابه جا شدن، صد دینار و در صورت سوراخ شدن، دوازده و نیم دینار و در صورت عمیق بودن سوراخ- در حدى که به طرف دیگر استخوان برسد- بر اثر فرورفتن آلت نوک تیزى همچون خنجر، پنجاه دینار و در صورت پیدایى زخمى که بهبود نیابد، ۳۳ و یک سوم دینار خواهد بود.


۴ - پانویس


 
۱. جواهر الکلام ج۴۳، ص۲۴۶-۲۴۹.    
۲. کتاب السرائر ج۳، ص۳۹۵.    
۳. تحریر الوسیلة ج۲، ص۵۴۹.    
۴. مبانی تکملة المنهاج ج۲، ص۱۷۸.    
۵. جواهر الکلام ج۴۳، ص۲۴۵-۲۴۶.    
۶. الوسيلة ج۴۵۳.
۷. المهذب ج۲، ص۴۷۴.    
۸. کتاب السرائر ج۳، ص۳۹۵.    
۹. جامع المدارک ۶ج، ص۲۴۷.    
۱۰. تفصیل الشریعة (الدیات)، ص۲۱۵.
۱۱. مبانی تکملة المنهاج ج۲، ص۳۲۷-۳۲۸.    


۵ - منبع


فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۳۵۲-۳۵۳.    



رده‌های این صفحه : اندام‌های بدن | دیات | فقه | قصاص




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.