زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

عیسی‌ بن‌ یزید لیثی‌ (دائرة‌المعارف‌مؤلفان‌اسلامی)





ابوولید عیسی بن یزید لیثی (م ۱۷۱ق)، شاعر، عالم به انساب، آگاه به اخبار و وقایع گذشته، راوی تاریخ و اشعار عرب و در ادبیات عرب سرآمد بود.


۱ - معرفی اجمالی



ابوولید عیسی بن یزید بن بکر بن داب لیثی مدنی کنانی بکری، اهل حجاز بود و به بغداد رفت و در آنجا اقامت گزید. از صالح بن کیسان، هشام بن عروه و دیگران حدیث شنیده و محمد بن سلام جمحی، شبابة بن سوار و دیگران از او روایت نقل کرده‌اند. او شاعر، عالم به انساب و آگاه به اخبار و وقایع گذشته بود و راوی تاریخ و اشعار عرب و در ادبیات عرب پیشرو بود، به طوری که او را ادیب‌ترین فرد حجاز شمرده و گفته‌اند که با الفاظی روان و سلیس صحبت می‌کرد. ابن ندیم او را از جمله گردآورندگان اخبار عشاق جاهلیت می‌داند.

۲ - شخصیت



وی را شوخ طبع و افسانه‌پرداز، موسیقی‌دان و خوش آواز وصف کرده‌اند.
[۸] مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۴۷۶.
با‌ هادی خلیفه عباسی (خلافت ۱۶۹-۱۷۰ق) همنشین بود و مقرب دربار ایشان به شمار می‌آمد.

۳ - تالیفات



از او تالیفی در مناقب و فضایل امیرمؤمنان (علیه‌السّلام) به نام فضائل امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) نقل شده که گویای تشیع اوست. لیثی در سال ۱۷۱ق درگذشت.
[۲۶] سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۳، ص۱۲۶.


۴ - پانویس


 
۱. ↑ قمی، عباس، الکنی و الالقاب، ج۱، ص۲۸۱.    
۲. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۱۵۰.    
۳. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، میزان الاعتدال، ج۳، ص۳۲۷.    
۴. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۵، ص۲۱۴۴.    
۵. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۱۵۲.    
۶. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۳۷۱.    
۷. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۵، ص۲۱۴۶.    
۸. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۴۷۶.
۹. ↑ ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، ج۸، ص۳۳۹.    
۱۰. ↑ شیخ مفید، الاختصاص، ص۱۴۴-۱۶۰.    
۱۱. ↑ قمی، عباس، الکنی و الالقاب، ج۱، ص۲۸۲.    
۱۲. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۵، ص۲۱۴۴.    
۱۳. ↑ بخاری، محمد بن اسماعیل، التاریخ الکبیر، ج۶، ص۴۰۲.    
۱۴. ↑ قمی، عباس، سفینة البحار، ج۳، ص۱۰.    
۱۵. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۵، ص۱۴۲.    
۱۶. ↑ ابن حبان، محمد بن حبان، الثقات، ج۷، ص۲۳۶.    
۱۷. ↑ ابن قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، المعارف، ص۵۳۷-۵۳۸.    
۱۸. ↑ عقیلی، محمد بن عمرو، الضعفاء الکبیر، ج۳، ص۳۹۱.    
۱۹. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۸، ص۱۷۸.    
۲۰. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۲۰.    
۲۱. ↑ ابن ابی حاتم رازی، عبدالرحمن بن محمد، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۲۹۱.    
۲۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۱، ص۲۸۷.    
۲۳. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۰۵.    
۲۴. ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، لسان المیزان، ج۴، ص۴۰۸.    
۲۵. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۵، ص۱۱۱.    
۲۶. ↑ سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۳، ص۱۲۶.


۵ - منبع



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۵۹۶، برگرفته از مقاله «عیسی لیثی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.