زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

مغرب تابستان (قرآن)





این نظام که مبداء پیدایش فصول چهارگانه سال با برکات فراوانی است در حقیقت تأکید و تکمیلی است برای وجود میزان در آفرینش آسمانها، و در مجموع هم بیانگر نظام دقیق آفرینش و حرکت زمین و ماه و خورشید می‌باشد، و هم اشاره ای است به نعمتها و برکاتی که از این رهگذر عائد انسان می‌شود.


۱ - تفاوت مغرب در تابستان و زمستان



قرآن کریم در مورد تفاوت مغرب در تابستان، با مغرب در زمستان چنین می فرماید: «رب المشرقین ورب المغربین»او پروردگار دو مشرق و دو مغرب است.

۱.۱ - حدیث حضرت علی وصی


اصبغ بن نباته می‌گوید: امیرالمؤمنین علیه‌السلام در خطبه‌ای فرمود: ... معنای خدا «رب المشرقین و رب المغربین» _ پروردگار دو مشرق و دو مغرب- این است که مشرق زمستان در محدوده خود و مشرق تابستان در محدوده دیگر است. )

۲ - مراد از دو مشرق



منظور از دو مشرق، مشرق تابستان و مشرق زمستان است، که به خاطر دو جا بودن آن دو چهار فصل پدید می‌آید، و ارزاق روزی خواران انتظام می‌پذیرد. بعضی هم گفته‌اند: مراد از دو مشرق، مشرق خورشید و مشرق ماه است، و مراد از دو مغرب هم دو مغرب آن دو است.
درست است که خورشید در هر روزی از ایام سال از نقطه‌ای طلوع و در نقطه‌ای غروب می‌کند، و به این ترتیب به تعداد روزهای سال مشرق و مغرب دارد، ولی با توجه به حداکثر میل شمالی آفتاب، و میل جنوبی آن در حقیقت دو مشرق و دو مغرب دارد، و بقیه در میان این دو می‌باشد.

۳ - پیدایش فصول و برکات آن



این نظام که مبداء پیدایش فصول چهارگانه سال با برکات فراوانی است در حقیقت تأکید و تکمیلی است برای آنچه در آیات قبل آمده، آنجا که سخن از حساب سیر خورشید و ماه در میان است، و همچنین سخن از وجود میزان در آفرینش آسمانها، و در مجموع هم بیانگر نظام دقیق آفرینش و حرکت زمین و ماه و خورشید می‌باشد، و هم اشاره ای است به نعمتها و برکاتی که از این رهگذر عائد انسان می‌شود. از آنچه گفتیم این نکته به خوبی روشن شد که چرا در بعض آیات قرآن آمده است: فلا اقسم برب المشارق و المغارب (سوگند به پروردگار مشرقها و مغربها).
زیرا در آنجا اشاره به تمام مشرقها و مغربهای خورشید در عرض سال است، در حالی که در آیه مورد بحث تنها به نهایت قوس صعودی و نزولی آن اشاره می‌کند.

۱.۱ - حدیث حضرت علی وصی


از جمله در حدیثی که از امیر مؤمنان علی علیه‌السلام نقل شد که در تفسیر این آیه فرمود: مشرق (آغاز) زمستان جداگانه است، و مشرق (آغاز) تابستان جداگانه است آیا نمی‌بینی که خورشید در این دو فصل نزدیک و دور می‌شود (اشاره به بالا آمدن خورشید در آسمان در فصل تابستان و پائین رفتن در فصل زمستان است).

۴ - پانویس


 
۱. ↑ رحمان/سوره۵۵، آیه۱۷.    
۲. ↑ طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج، ج۱، ص۳۸۶.    
۳. ↑ عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، نور الثقلین، ج۵، ص۱۹۰.    
۴. ↑ رحمان/سوره۵۵، آیه۱۷.    
۵. ↑ طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۱۹، ص۱۶۶.    
۶. ↑ معارج/سوره۷۰، آیه۴۰.    
۷. ↑ طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج، ج۱، ص۳۸۶.    
۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۱۲۰.    
۹. ↑ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، تفسیر الصافی، ج۷، ص۶۷.    
۱۰. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۹، ص۳۳۵.    


۵ - منبع



مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۷، ص۲۸۳، برگرفته از مقاله «مغرب تابستان».    


رده‌های این صفحه : تابستان | موضوعات قرآنی




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.