زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

عقیل‌ بن‌ ابی طالب (دائرةالمعارف‌بزرگ‌اسلامی)





ابویزید عَقیل‌ بن‌ ابی‌طالب (متوفای ۶۰ق)، دومین فرزند ابوطالب، از صحابه پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)، برادر بزرگتر حضرت علی (علیه‌السّلام)، پدر مسلم و از نسب‌شناسان قریش بود. وی با اکراه در جنگ بدر شرکت کرد و اسیر شد و با فدیه‌ای که عموی او عباس پرداخت، آزاد گشت و بلافاصله پس از آزادی مسلمان شد.


۱ - معرفی اجمالی



ابویزید عَقیل‌ بن‌ ابی‌طالب، عالم به انساب قریش و عرب و یکی از چهار داور مشهور عرب و راوی حدیث. با اکراه در جنگ بدر شرکت کرد و اسیر شد و با فدیه‌ای که عموی او عباس پرداخت، آزاد گشت و به گفته ابن‌ قتیبه بلافاصله پس از آزادی مسلمان شد. گفته‌اند پیش از صلح حُدیبه، یا در فتح مکه مسلمان شد.

۲ - وفات



برخى مورخان وفات عقیل را در زمان خلافت معاویه بن ابی‌سفیان دانسته‌اند. ابن حجر عسقلانی وفات وى را در سال ۶۰ ق و در اول خلافت یزید بن معاویه و پیش از واقعه حره دانسته است. بنا به گفته نووی او در بقیع و در مقبره بنى هاشم داراى قبه و بارگاه بوده است.

۳ - فرزندان و نوادگان



فرزندان وی بدین شرحند: یزید، سعید، جعفر‌ اکبر، ابوسعید احوب، مسلم، عبدالله‌ اکبر، عبدالرّحمن، عبدالله‌ اصغر، علی، جعفر، اصغر، حمزه، عثمان، محمد، عبیدالله، ام‌هانی، رمله، اسماء، فاطمه، ام‌قاسم، زینب و ام‌نعمان.
مسلم‌ بن‌ عقیل (هـ م) در کوفه شهید شد و عبدالله‌ اکبر و عبدالرحمن و جعفراکبر و محمد بن‌ عقیل در کربلا شهید شدند.. از مسلم‌ بن‌ عقیل نیز دو فرزند به نام‌های محمد و عبدالله در کربلا شهید شدند. نسل عقیل تنها از طریق محمد ادامه یافت چنان‌که بنی مرقوع در طبرستان، بنی همام و بنی غلق در نصیبین، فرزندان ابن‌ قرشیه در مصر، بنی عقیل در یمن و قم و اصفهان و فسا و کوفه و بنی اوقص در کرمان و طبرستان و خراسان از بازماندگان او بودند.

۴ - پانویس


 
۱. ↑ ابن‌ اثیر، عزالدین، اسدالغابة، ج۳، ص۴۲۳-۴۲۴، تهران، المکتبه‌الاسلامیه، ۱۳۴۲ش.    
۲. ↑ ابن‌ قتیبه، عبدالله‌ بن‌ مسلم، المعارف، ص ۱۵۶، به کوشش ثروت عکاشه، مصر، دارالکتب، ۱۹۶۰م.    
۳. ↑ بلاذری، احمد بن‌ یحیی، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۶۹، به کوشش محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسةالاعلمی، ۱۳۹۴ق.    
۴. ↑ نووی، یحیی بن شرف، تهذیب الاسماء واللغات، ج۱، ص۳۳۷.    
۵. ↑ ابن‌ سعد، محمد، الطبقات‌ الکبری، ج۴، ص۴۲، به کوشش احسان عباس، بیروت، دارصادر.    
۶. ↑ زبیری، مصعب‌ بن‌ عبدالله، نسب قریش، ج۱، ص۸۵، به کوشش لوی پروونسال، قاهره، دارالمعارف، ۱۹۵۱م.    
۷. ↑ بلاذری، احمد بن‌ یحیی، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۶۹، به کوشش محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسةالاعلمی، ۱۳۹۴ق.    
۸. ↑ بلاذری، احمد بن‌ یحیی، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۷۱، به کوشش محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسةالاعلمی، ۱۳۹۴ق.    
۹. ↑ بلاذری، احمد بن‌ یحیی، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۷۰، به کوشش محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسةالاعلمی، ۱۳۹۴ق.    
۱۰. ↑ بلاذری، احمد بن‌ یحیی، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۷۷، به کوشش محمدباقر محمودی، بیروت، مؤسسةالاعلمی، ۱۳۹۴ق.    
۱۱. ↑ زبیری، مصعب‌ بن‌ عبدالله، نسب قریش، ج۳، ص۸۴، به کوشش لوی پروونسال، قاهره، دارالمعارف، ۱۹۵۱م.    
۱۲. ↑ ابن‌ عنبه، احمد بن‌ علی، عمدةالطالب، ج۱، ص۳۲-۳۵، نجف، المطیعةالحیدریة، ۱۳۸۰ق.    


۵ - منبع


دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «آل ابی‌طالب»، ج۱،‌ ص۳۵۸.    

رده‌های این صفحه : درگذشتگان سال 60 (قمری)




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.