زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

عاصم بن علی واسطی




ابوالحسین عاصم بن علی تمیمی قرشی واسطی (۱۵۰-۲۲۱ هـ)، از حافظان و پیشوایان علم حدیث در عراق و واسط در قرن دوم و سوم هجری قمری بود.


۱ - معرفی اجمالی


ابوالحسین عاصم بن علی بن عاصم بن صهیب تمیمی قرشی واسطی، اهل واسط
[۱] خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۲۴۱.    
و از موالی قریبه دختر محمد بن ابی‌بکر قرشی واسطی بود
[۲] بخاری، محمد بن اسماعیل، التاریخ الصغیر، ج۲، ص۳۱۹.    
[۳] مزی، یوسف بن عبدالرحمن، تهذیب الکمال، ج۱۳، ص۵۰۹.    
[۴] صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۱۶، ص۳۲۵.    
و در سال ۱۵۰ هـ به دنیا آمد. مدت مدیدی در بغداد می‌زیست.
او از حافظان و پیشوایان علم حدیث در عراق و واسط بود
[۵] خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۲۴۱.    
[۶] ذهبی، محمد بن احمد، میزان الاعتدال، ج۲، ص۳۵۴.    
و دانش خویش را از کسانی چون سلیمان بن مغیره، لیث بن سعد، مسعودی و بسیاری دیگر فرا گرفت.
علی‌رغم آنکه گروهی وی را مورد اعتماد دانسته‌اند، ولی گفته‌اند که واسطی در نقل روایات بسیار دچار خطا شده
[۷] ابن‌سعد بغدادی، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۱۶.    
و لذا برخی وی را ضعیف،
[۸] عقیلی، محمد بن عمرو، الضعفاء الکبیر، ج۳، ص۳۳۷.    
و گروهی کذّاب برشمرده‌اند.
[۹] ابن‌عدی، عبدالله بن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۶، ص۴۰۷.    

عاصم در مسجد رصافه بغداد کرسی تدریس داشت و هزاران شاگرد از راه‌های دور و نزدیک در درس وی حضور می‌یافتند و بسیاری از اوقات با کمبود فضای درس مواجه می‌شدند.
[۱۰] خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۲۴۲.    
از جمله شاگردان معروف او بخاری صاحب صحیح،
[۱۱] ابونصر کلاباذی، احمد بن محمد، رجال صحیح بخاری، ج۲، ص۵۶۲.    
[۱۲] ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۹، ص۲۶۲.    
ابوزرعه رازی
[۱۳] ابن‌حبان، محمد بن حبان، الثقات، ج۸، ص۵۰۶.    
و محمد بن یحیی بوده‌اند.
[۱۴] وکیع ضبی، محمد بن خلف، اخبار القضاة، ج۱، ص۹۸.    


۲ - آثار و تاریخ وفات


کتاب‌های امالی الجوهری و العوالی فی الحدیث یقع فی الغیلانیات، آثار عاصم است.
[۱۵] بابانی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۴۳۵.    
او سرانجام از بغداد به واسط مراجعت کرد
[۱۶] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۶، ص۲۱۰.    
و در سال ۲۲۱ هـ درگذشت.
[۱۷] ابن‌سعد بغدادی، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۱۶.    
[۱۸] ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، المعارف، ص۵۱۶.    
[۱۹] ابن‌عماد حنبلی، عبدالحی بن احمد، شذرات الذهب، ج۳، ص۹۹.    


۳ - مطالعه بیشتر


برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه شود.
[۲۰] ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، المعارف، ص۵۲۴.    
[۲۱] ابن‌ابی‌حاتم رازی، عبدالرحمن بن محمد، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۳۴۸.    
[۲۲] دولابی، محمد بن احمد، الکنی و الاسماء، ج۲، ص۴۶۴.    
[۲۳] صفی‌الدین خزرجی، احمد بن عبدالله، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ج۱، ص۱۸۲.    
[۲۴] فسوی، یعقوب بن سفیان، المعرفة و التاریخ، ج۳، ص۲۸۰.    
[۲۵] فسوی، یعقوب بن سفیان، المعرفة و التاریخ، ج۳، ص۲۸۹.    
[۲۶] سهمی، حمزة بن یوسف، تاریخ جرجان، ص۴۴۴.    


۴ - پانویس

 
۱. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۲۴۱.    
۲. ↑ بخاری، محمد بن اسماعیل، التاریخ الصغیر، ج۲، ص۳۱۹.    
۳. ↑ مزی، یوسف بن عبدالرحمن، تهذیب الکمال، ج۱۳، ص۵۰۹.    
۴. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۱۶، ص۳۲۵.    
۵. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۲۴۱.    
۶. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، میزان الاعتدال، ج۲، ص۳۵۴.    
۷. ↑ ابن‌سعد بغدادی، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۱۶.    
۸. ↑ عقیلی، محمد بن عمرو، الضعفاء الکبیر، ج۳، ص۳۳۷.    
۹. ↑ ابن‌عدی، عبدالله بن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۶، ص۴۰۷.    
۱۰. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۲، ص۲۴۲.    
۱۱. ↑ ابونصر کلاباذی، احمد بن محمد، رجال صحیح بخاری، ج۲، ص۵۶۲.    
۱۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۹، ص۲۶۲.    
۱۳. ↑ ابن‌حبان، محمد بن حبان، الثقات، ج۸، ص۵۰۶.    
۱۴. ↑ وکیع ضبی، محمد بن خلف، اخبار القضاة، ج۱، ص۹۸.    
۱۵. ↑ بابانی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۴۳۵.    
۱۶. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۶، ص۲۱۰.    
۱۷. ↑ ابن‌سعد بغدادی، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۱۶.    
۱۸. ↑ ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، المعارف، ص۵۱۶.    
۱۹. ↑ ابن‌عماد حنبلی، عبدالحی بن احمد، شذرات الذهب، ج۳، ص۹۹.    
۲۰. ↑ ابن‌قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، المعارف، ص۵۲۴.    
۲۱. ↑ ابن‌ابی‌حاتم رازی، عبدالرحمن بن محمد، الجرح و التعدیل، ج۶، ص۳۴۸.    
۲۲. ↑ دولابی، محمد بن احمد، الکنی و الاسماء، ج۲، ص۴۶۴.    
۲۳. ↑ صفی‌الدین خزرجی، احمد بن عبدالله، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ج۱، ص۱۸۲.    
۲۴. ↑ فسوی، یعقوب بن سفیان، المعرفة و التاریخ، ج۳، ص۲۸۰.    
۲۵. ↑ فسوی، یعقوب بن سفیان، المعرفة و التاریخ، ج۳، ص۲۸۹.    
۲۶. ↑ سهمی، حمزة بن یوسف، تاریخ جرجان، ص۴۴۴.    


۵ - منبع


• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۴۱۷، برگرفته از مقاله «عاصم بن علی واسطی».


رده‌های این صفحه : درگذشتگان سال 221 (قمری) | راویان صاحب کتاب | زادگان سال 150 (قمری) | محدثان اهل‌سنت قرن 2 (قمری) | محدثان اهل‌سنت قرن 3 (قمری)




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.