زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

سوره مؤمنون





سوره مؤمنون بیست و سومین سوره قرآن می‌باشد.


۱ - صفات مؤمنان در سوره مؤمنون



خداوند در یازده آیه اول این سوره، صفات مؤمنان از قبیل: خشوع در نماز ، اعراض از لغو، پرداخت زکات ، حفظ عفت و امانتداری را بیان می‌کند و سپس به خلقت انسان ، نعمت‌های خدا، دعوت انبیا و معاد می‌پردازد. به مناسبت ذکر اوصاف مؤمنان در این سوره و ذکر واژه «مؤمنون» در آیه نخست، نام سوره را «مؤمنون» نهاده‌اند. و به مناسبت کلمه آغازین سوره، به آن سوره «قد افلح» هم گفته می‌شود.

۲ - مضمون سوره مذکور



مضمون این سوره دعوت به ایمان به خدا و روز قیامت است و فرق‌های میان مؤمنان و کفار شمرده شده است. صفات پسندیده و فضایی که در مؤمنان و رذائل اخلاقی و اعمال زشتی که در کفار هست ذکر شده و به دنبالش مژده‌ها و بیم‌ها داده که بیم‌های آن متضمن ذکر عذاب آخرت و بلاهای دنیایی است. بلاهایی که امت‌های گذشته را به خاطر تکذیب دعوت حق از بین برد و منقرض ساخت. و از دوران نوح علیه‌السّلام گرفته از هر امتی نمونه‌ای ذکر کرده، تا به عیسی علیه‌السّلام رسیده است. گفته شده: سیاق آیات این سوره شهادت می‌دهد که این سوره مکی است

۳ - ویژگی‌های سوره مؤمنون



۱. دارای ۱۱۸ آیه به عدد کوفی، ۱۱۹ آیه به عدد قاریان دیگر، ۱۸۴۰ کلمه و ۴۸۰۲ حرف است.
۲. در ترتیب نزول، هفتاد و چهارمین و در مصحف شریف بیست و سومین سوره است.
۳. پس از سوره انبیا و پیش از سوره سجده در مکه و پیش از هجرت نازل شد.
برخی تنها آیه ۴ را که درباره تشریع زکات است مدنی دانسته‌اند؛ ولی در پاسخ می‌توان گفت اصل تشریع زکات، در مکه بوده است؛ هرچند دستور جمع آوری و سایر احکام آن در مدینه قانونگذاری شد.
۴. گفته‌اند دو آیه منسوخ دارد.
۵. از نظر کمیت، از سور مئین و اندکی کمتر از نیم جزء قرآن است.
[۱] سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، ج۱، ص۴۴۹.
[۲] سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، ج۱، ص۱۸۱.
[۴] رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص۵۸۵.
[۵] سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، ج۱، ص۶۳.
[۸] فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، ج۱، ص۳۲۹.
[۱۰] هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن، ص۲۵۶.
[۱۱] جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، ج۱، ص۳۱۶.


۴ - مطالب مهم سوره مؤمنون



۱. اوصاف مؤمنان و نشانه‌های ایمان؛
۲. آفرینش انسان ؛
۳. داستان کشتی حضرت نوح علیه‌السّلام ؛
۴. داستان حضرت موسی و هارون علیه‌السّلام و فرعون ؛
۵. بیان برخی از نعمت‌های الهی؛
۶. معاد و مسئله حساب و میزان….

۵ - پانویس


 
۱. ↑ سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، ج۱، ص۴۴۹.
۲. ↑ سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، ج۱، ص۱۸۱.
۳. ↑ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۵، ص۵.    
۴. ↑ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص۵۸۵.
۵. ↑ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، ج۱، ص۶۳.
۶. ↑ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، ج۱، ص۴۳.    
۷. ↑ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن، ج۱، ص۱۹۳.    
۸. ↑ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، ج۱، ص۳۲۹.
۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۱۸۹.    
۱۰. ↑ هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن، ص۲۵۶.
۱۱. ↑ جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، ج۱، ص۳۱۶.


۶ - منبع



فرهنگ نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله«سوره مؤمنون».    


رده‌های این صفحه : سوره‌های قرآن




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.