زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه
 

سجده شکر





سجده شکر از سجده‌هاى مستحب است که برای ادای شکر بجا آوره می‌شود. از آن در باب صلات سخن گفته‌اند.


۱ - حکم تکلیفی



سجده شکر در موارد زیر مستحب مؤکد است: بعد از هر نماز واجب و مستحب؛ هنگام رسیدن نعمتى جدید و یا تجدید نعمت؛ هنگام دور شدن نقمت و بلایی از انسان و نیز یاد آورى آنها؛ پس از توفیق یافتن در به جا آوردن عملى نیک یا ترک گناهی
و نیز هنگام مشاهده فرد مبتلا به بلایى و دیدن فاسق.

۲ - چگونگى



سجده شکر با انجام دادن مسمای سجده محقق مى‌شود. بنابر این، سجده شکر، تکبیر افتتاح، تکبیر هنگام رفتن به سجده و نیز تشهد و سلام ندارد؛
لیکن برخى قدما تکبیر را پس از سر برداشتن از سجده مستحب دانسته‌اند.
سجده شکر با یک بار سجده کردن تحقق مى‌یابد؛

۲.۱ - افضل


لیکن افضل آن است که دو بار سجده کند و بین دو سجده، گونه راست و سپس گونه چپ را- که از آن به تعفیر تعبیر مى‌شود- به زمین نهد. تعدد سجده با سر برداشتن از زمین و سر نهادن بر آن تحقق مى‌یابد و نشستن بین دو سجده لازم نیست.

۲.۲ - مسمای سجده


آیا براى تحقق مسماى سجده شکر، نهادن اعضای هفت گانه بر زمین لازم است یا گذاشتن پیشانی به تنهایى کفایت مى‌کند؟ مسئله محل بحث واختلاف است.

۳ - شرایط



در سجده شکر طهارت از حدث و نیز رو به قبله بودن شرط نیست.
در اشتراط مباح بودن (غصبی نبودن) مکان و نهادن پیشانى بر چیزى که سجده بر آن صحیح است، همچون خاک اختلاف است.

۴ - مستحبات



امور زیر در سجده شکر مستحب است: روبه قبله بودن؛
طهارت از حدث؛
گستردن دستها بر زمین؛ چسبانیدن سینه و شکم به زمین؛ تعفیر (بر زمین نهادن گونه راست و سپس چپ و به قول برخى جبین راست و چپ نیز)؛ طول دادن سجده؛ خواندن دعاهای وارد شده؛ گفتن صد بار «شکراً للَّه» یا «شکراً، شکراً» یا «عفواً، عفواً»؛ سه یا یک بار گفتن نیز کفایت مى‌کند و مسح محل سجده با دست و کشیدن دستها بر صورت و جلو بدن پس از سر برداشتن از سجده.
[۲۳] مفاتیح الشرائع، ج۱، ص۱۵۸.


۵ - پانویس


 
۱. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۰، ص۲۳۴-۲۴۰.    
۲. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۲، ص۵۸۴-۵۸۵.    
۳. ↑ سبزواری، عبدالاعلی، مهذب الأحکام فی بیان حلال و الحرام، ج۷، ص۳۷.    
۴. ↑ محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، ج۲، ص۳۱۷.    
۵. ↑ محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، ج۲، ص۳۱۷.    
۶. ↑ طوسی، محمد بن حسن، المبسوط، ج۱، ص۱۱۴.    
۷. ↑ عاملی جبعی، زین الدین بن علی، مسالک الأفهام فی شرح شرائع الاسلام، ج۱، ص۲۲۳.    
۸. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، الحدائق الناضرة، ج۸، ص۳۵۱.    
۹. ↑ عاملی، محمد بن مکی، ذکری‌ الشیعة فی احکام الشریعة، ج۳، ص۴۶۵.    
۱۰. ↑ محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، ج۲، ص۳۱۷.    
۱۱. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، الحدائق الناضرة، ج۸، ص۳۴۹-۳۵۰.    
۱۲. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۲، ص۵۸۵.    
۱۳. ↑ حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، ج۱، ص۱۳۷.    
۱۴. ↑ حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، ج۳، ص۱۵.    
۱۵. ↑ عاملی، محمد بن مکی، ذکری‌ الشیعة فی احکام الشریعة، ج۳، ص۴۶۵.    
۱۶. ↑ محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، ج۲، ص۳۱۷.    
۱۷. ↑ کاشف الغطاء، جعفر بن خضر، کشف الغطاءعن مبهمات الشریعة الغراء، ج۳، ص۲۱۵.    
۱۸. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، الحدائق الناضرة، ج۸، ص۳۴۹-۳۵۰.    
۱۹. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۲، ص۵۸۵.    
۲۰. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۲، ص۳۱۲-۳۱۳.    
۲۱. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۰، ص۲۴۵.    
۲۲. ↑ محقق کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد، ج۲، ص۳۱۶-۳۱۷.    
۲۳. ↑ مفاتیح الشرائع، ج۱، ص۱۵۸.
۲۴. ↑ بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة، ج۸، ص۳۴۷-۳۴۹.    
۲۵. ↑ بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة، ج۸، ص۳۵۲.    
۲۶. ↑ طباطبایی یزدی، محمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۲، ص۵۸۵.    


۶ - منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۴، ص۳۹۷-۳۹۸.    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.