امین‌الدوله کاشیفرخخان امین‌الدوله کاشی ملقب به امین‌الملک، در دوره پادشاهی فتحعلی‌شاه و محمدشاه جزء عمله خلوت و پیش‌خدمت مخصوص بود. ۱ - پیشینهفرخخان امین‌الدوله کاشی ملقب به امین‌الملک، امیر حضور و امین‌الدوله پسر میرزامهدی است که در سال ۱۲۹۹ق در کاشان متولد شد. وی در آغاز جوانی از کاشان به تهران آمد و وارد دربار فتحعلی شاه قاجار شد و به خاطر هوش و ذکاوتش مورد عنایت پادشاه واقع شد. [۱]
اصفهانیان، کریم و روشنی، قدرت الله، مجموعه اسناد فرخ‌خان امین‌الدوله، ص۱، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۵۸، قسمت اول.
فتحعلی‌شاه به او لقب فرخ را داد.۲ - سمت امین خلوتفرخخان در دوره پادشاهی فتحعلی‌شاه و محمدشاه جزء عمله خلوت و پیش‌خدمت مخصوص بود؛ ولی در زمان ناصرالدین‌شاه خیلی ترقی کرد و از مقربین و محارم شاه محسوب می‌گشت. او بعد از مدتی امین خلوت شد؛ به این صورت که رئیس پیش‌خدمتان و فراشان خلوتان و به طور کلی کارمندان دربار شد و سمت امین خلوتی را از زمان سلطنت محمدشاه به بعد در خانواده فرخ‌خان امین‌الدوله رسم شد. ۳ - سال ۱۲۵۲وی در سال ۱۲۵۲ق برای حل شورش مردم ساری علیه حاکم مازندران (فضل‌علی‌خان بیگلربیگی قرابانی) عازم ساری شد و غائله را ختم به خیر کرد. ۴ - سال ۱۲۵۳در سال ۱۲۵۳ق برای سامان بخشیدن به اوضاع آشفته اصفهان عازم آن‌جا شد و اوضاع را سامان داد و مدتی نیز در اصفهان ماند. [۲]
بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، ج۳، ص۸۱، تهران، ۱۳۶۳، زوار، چاپ سوم.
۵ - سال ۱۲۵۶چند سال بعد در سال ۱۲۵۶ق باز برای آرام کردن گیلان از طرف محمدشاه مأمور شد، به آن‌جا رفت تا به رتق و فتق امور گیلان بپردازد. وی هشت ماه آن‌جا بود. ۶ - سال ۱۲۷۲فرخ‌خان در سال ۱۲۷۲ق ملقب به امین‌الملک شد، و به اخذ نشان تصویر ناصرالدین‌شاه رسید. [۳]
اصفهانیان، کریم و روشنی، قدرت الله، مجموعه اسناد فرخ‌خان امین‌الدوله، ص۹، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۵۸، قسمت اول.
بعد از مدتی او به استامبول فرستاده شد تا با سفیر انگلستان درباره عثمانی‌ها ملاقات و مذاکره نماید. ۷ - سال ۱۲۷۳در سال ۱۲۷۳ق فرخ‌خان غفاری، به وساطت امپراتور فرانسه، برای مذاکره با سفیر انگلیس به پاریس رفت و در آخر کار معاهده پاریس بین او و سفیر انگلیس انعقاد یافت و قرار شد که انگلیس‌ها بنادر و جزایر ایران را خالی کند و ایران نیز سپاه خود را از هرات و افغانستان بیرون ببرد و استقلال آن‌ها را بشناسد و بعد‌ها از هرگونه ادعایی نسبت به آن‌ها صرف‌نظر کند و در حل اختلافاتی که بین ایران و افغانستان بروز نماید، ایران باید به حاکمیت انگلیس راضی گردد. بعد از امضای این قرارداد افغانستان از ایران به طور کل جدا شد. [۴]
آشتیانی، اقبال و عاقلی، باقر، تاریخ ایران (بعد از اسلام)، ص۷۱۳، تهران، نارمک، ۱۳۸۵.
[۵]
«عهدنامه دولت ایران با انگلیس راجع به هرات ۴ مارس ۱۸۵۷/۷رجب ۱۲۷۳»، سند ش ۲/۷ اداره آرشیو و تاریخ دیپلماسی وزارت امورخارجه.
[۶]
محمود، محمود، تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در قرن نوزدهم میلادی، ج۲، ص۵۳۱-۵۳۲، تهران، اقبال، ۱۳۳۶ش.
[۷]
بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، ج۳، ص۸۲، تهران، ۱۳۶۳، زوار، چاپ سوم.
۸ - سمت وزارت حضوراو هم‌چنین چند صباحی در پاریس و لندن اقامت داشت. او پس از بازگشت از سفارت استامبول به سمت وزارت حضور، یعنی وزیر دربار، مهردار شاه و ریاست عمله خلوت شاه برقرار گردید. ۹ - اعزام محصلین به فرانسهاز اقدامات مهم و قابل ملاحضه امین‌الدوله، اعزام چهل و دو نفر از محصلین ایرانی به فرانسه بود که به پیشنهاد نام‌برده و موافقت ناصرالدین‌شاه انجام گرفت. [۸]
عاقلی، باقر، خاندان‌های حکومتگر ایران، ص۳۶۸، تهران، علمی، ۱۳۸۱.
۱۰ - وفاتفرخخان در سال ۱۲۸۸ق در سن ۵۹ سالگی در تهران درگذشت و در قم در مقبره خصوصی دفن شد. وی مردی زیرک و با استعداد بود و چون در دربار سه شاه مشغول به کار بود، برای خود تجربیاتی اندوخته بود. [۹]
بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، ج۳، ص۸۵، تهران، ۱۳۶۳، زوار، چاپ سوم.
۱۱ - پانویس
۱۲ - منبعسایت پژوهه، برگرفته از مقاله «خاندان غفاری (۱)»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۴/۳۱. رده‌های این صفحه : تراجم | خاندان غفاری | رجال سیاست | رجال سیاسی عصر پهلوی | رجال سیاسی عصر قاجار | وزیران عصر پهلوی | وزیران عصر قاجار
|