زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

ابن‌ یزیدی






ابوعبدالرحمان عبدالله بن یحیی یزیدی (م ۲۳۷ق)، معروف به ابن یزیدی، لغوی، ادیب و مقری بغداد در قرن دوم و سوم هجری قمری بود.


۱ - معرفی اجمالی



ابوعبدالرحمان عبدالله بن یحیی بن مبارک عدوی بغدادی یزیدی، معروف به ابن یزیدی، لغوی، ادیب و مقری بغداد در سده‌های دوم و سوم است. پدرش ابومحمد یحیی معروف به یزیدی ادیب و قاری مشهور است که در بغداد سکنی گزید و در سال ۲۰۲ق درگذشت.

۲ - استادان



عبدالله اهل بغداد بود و در همان‌جا رشد یافت و نزد استادانی از جمله پدرش به فراگیری علم پرداخت. یحیی بن زیاد فرّاء، از پیشوایان مکتب نحوی کوفه از استادان دیگر اوست. ادیبان نزدیک عصرش او را در لغت و ادب عرب و شعر چیره دست خوانده‌اند. ابن خلکان نیز وی را فردی شاعر و راوی اخبار و تاریخ گذشتگان دانسته است. احمد بن یحیی ثعلب، نحوی مشهور کوفی یادآور شده که در میان شاگردان فرّاء کسی را به خصوص درباره قرآن و مسائل مربوط به آن، داناتر از یزیدی ندیده است. او همچون پدرش افزون بر ادبیات، به قرائت نیز توجه داشت و قرائت ابوعمرو بن علا را از پدرش فراگرفت.

۳ - شاگردان



از شاگردان او در ادب، برادرزاده‌اش فضل بن محمد یزیدی، و در قرائت، دو برادرزاده دیگرش عباس و عبدالله (پسران محمد) را می‌توان نام برد. همچنین احمد بن ابراهیم ورّاق، جعفر بن محمد آدمی و بکران بن احمد از او روایت کرده‌اند. ابوالفرج اصفهانی نیز از فردی به نام میمون بن‌ هارون نام می‌برد که از ابن یزیدی روایت کرده است.

۴ - تالیفات



ابن یزیدی دارای تالیفاتی نیز بوده است که برخی از آنها بدین قرار است: غریب القرآن، اقامة اللسان علی صواب المنطق الوقف و الابتداء و مختصر فی النحو.
در منابع کهن به تاریخ وفات ابن یزیدی اشاره‌ای نشده، ولی در منابع متاخر حدود ۲۳۷ق نقل شده است.
[۲۱] دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه دهخدا، ج۱، ص۵۱۵.


۵ - پانویس


 
۱. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۱۹۶.    
۲. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ص۱۳۲.    
۳. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ص۶۹-۷۲.    
۴. ↑ نویهض، عادل، معجم المفسرین، ج۱، ص۳۲۹.    
۵. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۳۳۴.    
۶. ↑ ابن جزری، محمد بن محمد، غایة النهایه، ج۱، ص۴۶۳.    
۷. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۱۹۶.    
۸. ↑ زبیدی، محمد بن حسن، طبقات النحویین و اللغویین، ص۶۵.    
۹. ↑ زبیدی، محمد بن حسن، طبقات النحویین و اللغویین، ص۷۶.    
۱۰. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان، ج۶، ص۱۸۸.    
۱۱. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۱۹۶.    
۱۲. ↑ ابن جزری، محمد بن محمد، غایة النهایه، ج۱، ص۴۶۳.    
۱۳. ↑ ابوالبرکات انباری، عبدالرحمن بن محمد، نزهة الالباء، ص۱۳۲.    
۱۴. ↑ ابن جزری، محمد بن محمد، غایة النهایه، ج۱، ص۴۶۳.    
۱۵. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۲۱، ص۵۸.    
۱۶. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۵۴.    
۱۷. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۰، ص۱۹۶.    
۱۸. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۱، ص۴۴۰.    
۱۹. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۱۶۳.    
۲۰. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۱۳۹.    
۲۱. ↑ دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه دهخدا، ج۱، ص۵۱۵.
۲۲. ↑ قفطی، علی بن یوسف، انباه الرواة، ج۲، ص۱۳۴.    
۲۳. ↑ داوودی، محمد بن علی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۵۷-۲۵۸.    


۶ - منبع



پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۴۹۳-۴۹۴، برگرفته از مقاله «عبدالله یزیدی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.