تفسیر اثنی‌عشری (کتاب)

اطلاعات کتاب
نویسنده حسین بن احمد حسینی شاه‌عبدالعظیمی
موضوع تفسیر قرآن
سبک روایی و تحلیلی
زبان فارسی
اطلاعات نشر
ناشر میقات
تاریخ نشر ۱۳۶۳ش

تَفسیر اِثناعَشَریّ کتابی تفسیری و به زبان فارسی، اثر حسین بن احمد حسینی شاه‌عبدالعظیمی از عالمان شیعه در قرن ۱۴ هجری قمری. این تفسیر که کل قرآن را در بر گرفته، روشی تحلیلی و روایی دارد و به زبان ساده و قابل فهم برای مردم نگارش یافته است. مؤلف در مقدمه کتاب به مباحثی نظیر تعریف تفسیر، فرق تفسیر و تأویل، فضیلت قرآن، منع از تفسیر به رأی، اسباب نزول و اعجاز قرآن پرداخته است.

انگیزه تألیف

مفسر در سخن آغازین کتاب، جدیت و تلاش برای ترویج احکام الهی و نشر شریعت نبوی را وظیفه هر مسلمانی دانسته که به هر طریق نباید از جان و مال، کوتاهی کند. وی که تفسیر قرآن مجید را با دقت کامل در ایام تحصیلات خویش جمع‌آوری نموده بود، آن را به درخواست برادران دینی منتشر کرد تا تذکره‌ای در دنیا و ذخیره‌ای برای عُقبی بوده باشد.

مقدمه تفسیر

کتاب با تعریف، موضوع و فایده علم تفسیر آغاز می‌گردد و در بخش تعریف به تنزیل، تأویل، ترجمه و تفسیر می‌پردازد. وی سپس در ده فصل در باب علوم قرآنی سخن می‌گوید:

  • فصل اول: تمسّک به قرآن
  • فصل دوم: حاملین علم قرآن
  • فصل سوم: منع تفسیر قرآن به رأی
  • فصل چهارم: سبب نزول قرآن
  • فصل پنجم: چگونگی نزول قرآن
  • فصل ششم: اعجاز قرآن
  • فصل هفتم: اسامی قرآن
  • فصل هشتم: ثواب قرائت قرآن
  • فصل نهم: آداب تلاوت قرآن
  • فصل دهم: نوادر و مطالب (اعتقادات به قرآن، قراء سبعه، عدد آیات).

روش مفسر

مفسر در آغاز سوره به عددآیات، اسم سوره، دلیل نام‌گذاری سوره و فضیلت آیه یا سوره می‌پردازد. وی تحقیقاتی درباره مفاهیم و معارف قرآنی دارد که گاه جنبه خطابی و ادبی دارد و در فهم آیات از اخبار و روایات نیز، بدون ذکر سند و راوی حدیث استفاده می‌کند. روش مفسر در بیان مباحث فقهی، گذرا و در حد بیان احکام است.

چاپ

این اثر توسط شرکت طبع کتاب تهران در سال ۱۳۳۴- ۱۳۳۹ ش، برای نخستین بار به چاپ رسید. نگارش آن در سال‌های ۱۳۷۵- ۱۳۸۱ق انجام گرفته و برخی مجلدات آن توسط انتشارات فراهانی در تهران به سال ۱۳۷۷ق نشر یافته است. آن چاپ در ۸ مجلد با قطع وزیری و بالغ بر ۵۰۰۰ صفحه بوده است.
این تفسیر در سال ۱۳۶۳ش (۱۴۰۴ ق) در چهارده مجلد با قطع وزیری توسط انتشارات میقات به چاپ رسیده است.

پانویس

  1. ↑ حسینی، تفسیر اثناعشری، ۱۳۶۳ش، ج۱، ص۶.
  2. ↑ حسینی، تفسیر اثناعشری، ۱۳۶۳ش، ج۱، ص۶-۲۲.
  3. ↑ خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۶۶۳.
  4. ↑ خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۶۶۳.

منابع

  • حسینی شاه‌عبدالعظیمی، حسین بن احمد، تفسیر اثناعشری، تهران، میقات، ۱۳۶۳ش.
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان - ناهید، ۱۳۷۷ش.