فهرست آثار ملی شهرستان بردسکن
شهرستان بردسکن دارای ۱۷۰ اثر تاریخی است که از این تعداد، ۳۰ اثر به ثبت آثار ملی ایران رسیدهاست. در فهرست زیر آثار تاریخی این شهرستان که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاند، آورده شدهاست.
این شهرستان دارای گذشتهٔ تاریخی چندین هزار سالهاست. برج فیروزآباد از یادگارهای دورهٔ سلجوقیان، برج علیآباد مربوط به دورهٔ ایلخانیان و آثار بی شمار دیگر شهرستان ازجمله تپههای چوپان مربوط به دوهزار سال پیش از میلاد نشان از دیرینگی منطقه دارد. بردسکن در قدیم بر سر یکی از راههای اصلی تجاری خراسان به دیگر نقاط ایران از طریق کویر قرار داشت. گرمترین دمای آن گاهی به ۴۵ درجه و سردترین آن به ۱۰ درجه سانتیگراد زیر صفر میرسد. در کتابهای تاریخ نخستین بار اعتمادالسلطنه در ذکر راههای نیشابور به دیگر نقاط، از منزل چهارم از جاده سوم طبس به نام برداسکن سخن میگوید. از مهمترین نقاط بردسکن، میتوان از روستای باب الحکم نام برد. دربارهٔ وجه تسمیه نام بردسکن و نامهایی که تاکنون به آن اطلاق شدهاست باید گفت این نامها یا به شهری ویژه یا به کل منطقه اطلاق میشدهاست. ترتیب زمانی نام بردسکن را بردمسکن، دست برکن، بردسکن و برداسکن گفتهاند که در مورد هر یک از این نامها دیدگاههای گوناگونی وجود دارد.
آثار ثبتشده
| ردیف | نام اثر | نگاره | دیرینگی | موقعیت | شمارهٔ ثبت | تاریخ ثبت | منبع |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بناها | |||||||
| ۱ | برج فیروزآباد | دوره سلجوقی | روستای فیروزآباد ۳۵°۷′۳۳٫۷″ شمالی ۵۷°۵۷′۱۰٫۹″ شرقی / ۳۵٫۱۲۶۰۲۸°شمالی ۵۷٫۹۵۳۰۲۸°شرقی / 35.126028; 57.953028 (برج فیروزآباد) | ۹۱ | ۱۵ دی ۱۳۱۰ | ||
| ۲ | برج علیآباد | سده ۸ ق | روستای علیآباد کشمر ۳۵°۱۷′۳۱٫۰″ شمالی ۵۸°۶′۱۱٫۳″ شرقی / ۳۵٫۲۹۱۹۴۴°شمالی ۵۸٫۱۰۳۱۳۹°شرقی / 35.291944; 58.103139 (برج علیآباد) | ۱۲۷ | ۱۵ دی ۱۳۱۰ | ||
| ۳ | رباط کبودان | دوره قاجار | روستای کبودان ۳۵°۲۲′۳۶٫۴″ شمالی ۵۷°۵۸′۴۰٫۳″ شرقی / ۳۵٫۳۷۶۷۷۸°شمالی ۵۷٫۹۷۷۸۶۱°شرقی / 35.376778; 57.977861 (رباط کبودان) | ۲۱۰۶ | ۱۸ شهریور ۱۳۷۷ | ||
| ۴ | آبانبار کوشه | اواخر دوره قاجار | روستای کوشه ۳۵°۹′۱۰٫۷″ شمالی ۵۷°۵۸′۱۶٫۷″ شرقی / ۳۵٫۱۵۲۹۷۲°شمالی ۵۷٫۹۷۱۳۰۶°شرقی / 35.152972; 57.971306 (آبانبار کوشه) | ۶۶۵۰ | ۱۰ دی ۱۳۸۱ | ||
| ۵ | مسجد جامع کوشه | دوره قاجار | روستای کوشه ۳۵°۹′۹٫۵″ شمالی ۵۷°۵۸′۱۸٫۷″ شرقی / ۳۵٫۱۵۲۶۳۹°شمالی ۵۷٫۹۷۱۸۶۱°شرقی / 35.152639; 57.971861 (مسجد جامع کوشه) | ۶۶۵۱ | ۱۰ دی ۱۳۸۱ | ||
| ۶ | امامزاده اللهآباد | دوره قاجار | روستای اللهآباد ۳۵°۳′۲۴″ شمالی ۵۷°۵۱′۲۳″ شرقی / ۳۵٫۰۵۶۶۷°شمالی ۵۷٫۸۵۶۳۹°شرقی / 35.05667; 57.85639 (امامزاده اللهآباد) | ۱۰۹۰۷ | ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ | ||
| ۷ | آرامگاه عبدلآباد | دوره ایلخانی | روستای عبدلآباد ۳۵°۵′۴۳٫۶″ شمالی ۵۷°۵۸′۳۷٫۷″ شرقی / ۳۵٫۰۹۵۴۴۴°شمالی ۵۷٫۹۷۷۱۳۹°شرقی / 35.095444; 57.977139 (آرامگاه عبدلآباد) | ۱۰۹۰۸ | ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ | ||
| ۸ | مسجد زیرکآباد | دوره افشار - دوره زند | روستای زیرکآباد ۳۵°۱۱′۳۶٫۸″ شمالی ۵۷°۵۴′۵۹٫۱″ شرقی / ۳۵٫۱۹۳۵۵۶°شمالی ۵۷٫۹۱۶۴۱۷°شرقی / 35.193556; 57.916417 (مسجد زیرکآباد) | ۱۰۹۰۹ | ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ | ||
| ۹ | مسجد جامع سیفآباد | دوره قاجار | روستای سیفآباد ۳۵°۱۱′۱۲٫۶″ شمالی ۵۷°۵۸′۵۹٫۴″ شرقی / ۳۵٫۱۸۶۸۳۳°شمالی ۵۷٫۹۸۳۱۶۷°شرقی / 35.186833; 57.983167 (مسجد جامع سیفآباد) | ۱۱۰۳۳ | ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ | ||
| ۱۰ | آبانبار سید باقر | دوره قاجار | شهر بردسکن - جنب شهرداری بردسکن ۳۵°۱۵′۱۴٫۸″ شمالی ۵۷°۵۸′۰٫۷″ شرقی / ۳۵٫۲۵۴۱۱۱°شمالی ۵۷٫۹۶۶۸۶۱°شرقی / 35.254111; 57.966861 (آبانبار سید باقر) | ۱۱۰۳۴ | ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ | ||
| ۱۱ | قلعه رحمانیه | سده ۸ تا ۱۲ ق | روستای رحمانیه ۳۵°۳′۳۷″ شمالی ۵۷°۵۳′۶″ شرقی / ۳۵٫۰۶۰۲۸°شمالی ۵۷٫۸۸۵۰۰°شرقی / 35.06028; 57.88500 (قلعه رحمانیه) | ۱۱۰۳۵ | ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ | ||
| ۱۲ | مسجد جامع قدیم بردسکن | دوره قاجار | شهر بردسکن - خیابان قائم، خیابان سید باقر ۳۵°۱۵′۱۱٫۰″ شمالی ۵۷°۵۸′۱٫۲″ شرقی / ۳۵٫۲۵۳۰۵۶°شمالی ۵۷٫۹۶۷۰۰۰°شرقی / 35.253056; 57.967000 (مسجد جامع قدیم بردسکن) | ۱۱۰۳۶ | ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ | ||
| ۱۳ | قلعه دختر درونه | سده ۶ تا ۹ ق | ۷ کیلومتری شمالغرب روستای درونه ۳۵°۱۹′۳۰″ شمالی ۵۷°۴۹′۴۱″ شرقی / ۳۵٫۳۲۵۰۰°شمالی ۵۷٫۸۲۸۰۶°شرقی / 35.32500; 57.82806 (قلعه دختر درونه) | ۱۶۳۳۴ | ۲۴ آبان ۱۳۸۵ | ||
| ۱۴ | مسجد حطیطه | اوایل دوره قاجار | روستای حطیطه ۳۵°۱۱′۷٫۷″ شمالی ۵۷°۵۲′۳۷٫۳″ شرقی / ۳۵٫۱۸۵۴۷۲°شمالی ۵۷٫۸۷۷۰۲۸°شرقی / 35.185472; 57.877028 (مسجد حطیطه) | ۱۶۴۷۶ | ۲۷ آبان ۱۳۸۵ | ||
| ۱۵ | خانه شازده | اواخر دوره قاجار | روستای زمانآباد ۳۵°۱۰′۵۵″ شمالی ۵۷°۴۹′۱۶″ شرقی / ۳۵٫۱۸۱۹۴°شمالی ۵۷٫۸۲۱۱۱°شرقی / 35.18194; 57.82111 (خانه شازده) | ۱۷۴۱۳ | ۶ اسفند ۱۳۸۵ | ||
| ۱۶ | خانه علوی | اواخر دوره قاجار | روستای بابالحکم ۳۵°۱۵′۱۰٫۷″ شمالی ۵۷°۵۳′۴۷٫۹″ شرقی / ۳۵٫۲۵۲۹۷۲°شمالی ۵۷٫۸۹۶۶۳۹°شرقی / 35.252972; 57.896639 (خانه علوی (بردسکن)) | ۱۷۴۲۳ | ۶ اسفند ۱۳۸۵ | ||
| ۱۷ | آبانبار قوژدآباد | اواخر دوره قاجار | روستای قوژدآباد ۳۵°۸′۲۷٫۲″ شمالی ۵۸°۲′۶٫۹″ شرقی / ۳۵٫۱۴۰۸۸۹°شمالی ۵۸٫۰۳۵۲۵۰°شرقی / 35.140889; 58.035250 (آبانبار قوژدآباد) | ۱۷۴۳۳ | ۶ اسفند ۱۳۸۵ | ||
| ۱۸ | مسجد شهرآباد | اواسط دوره قاجار | شهر شهرآباد - انتهای بلوار مرکزی ۳۵°۸′۵۳٫۰″ شمالی ۵۷°۵۶′۲٫۴″ شرقی / ۳۵٫۱۴۸۰۵۶°شمالی ۵۷٫۹۳۴۰۰۰°شرقی / 35.148056; 57.934000 (مسجد شهرآباد) | ۱۷۸۷۷ | ۱۴ اسفند ۱۳۸۵ | ||
| ۱۹ | آبانبار رکنآباد | اواخر دوره قاجار | روستای رکنآباد ۳۵°۸′۵۹٫۶″ شمالی ۵۸°۲′۴۸٫۸″ شرقی / ۳۵٫۱۴۹۸۸۹°شمالی ۵۸٫۰۴۶۸۸۹°شرقی / 35.149889; 58.046889 (آبانبار رکنآباد) | ۱۹۱۱۷ | ۳ خرداد ۱۳۸۶ | ||
| ۲۰ | قلعه دختر خوشاب | سده ۶ تا ۸ ق | ۶ کیلومتری شرق روستای خوشاب ۳۵°۲۴′۴۳″ شمالی ۵۸°۱۳′۳۷″ شرقی / ۳۵٫۴۱۱۹۴°شمالی ۵۸٫۲۲۶۹۴°شرقی / 35.41194; 58.22694 (قلعه دختر (کوهسرخ)) | ۱۹۱۱۹ | ۳ خرداد ۱۳۸۶ | ||
| ۲۱ | آبانبار بابالحکم | اواخر دوره صفوی | روستای بابالحکم ۳۵°۱۴′۵۳٫۰″ شمالی ۵۷°۵۳′۵۰٫۶″ شرقی / ۳۵٫۲۴۸۰۵۶°شمالی ۵۷٫۸۹۷۳۸۹°شرقی / 35.248056; 57.897389 (آبانبار بابالحکم) | ۱۹۱۹۹ | ۳ خرداد ۱۳۸۶ | ||
| ۲۲ | آبانبار خرمآباد | اوایل دوره قاجار | روستای خرمآباد ۳۵°۹′۵۳٫۶″ شمالی ۵۷°۵۵′۴۵٫۸″ شرقی / ۳۵٫۱۶۴۸۸۹°شمالی ۵۷٫۹۲۹۳۸۹°شرقی / 35.164889; 57.929389 (آبانبار خرمآباد) | ۱۹۲۰۰ | ۳ خرداد ۱۳۸۶ | ||
| ۲۳ | خانه علمی | دوره پهلوی | شهر بردسکن - خیابان طالقانی، نبش کوچه علمی ۳۵°۱۵′۳۰٫۹″ شمالی ۵۷°۵۷′۵۰٫۶″ شرقی / ۳۵٫۲۵۸۵۸۳°شمالی ۵۷٫۹۶۴۰۵۶°شرقی / 35.258583; 57.964056 (خانه علمی) | ۲۸۲۰۸ | ۶ بهمن ۱۳۸۸ | ||
| محوطهها | |||||||
| ۲۴ | محوطه عبدلآباد | دوره ایلخانی تا اواخر دوره قاجار | روستای عبدلآباد ۳۵°۵′۴۵″ شمالی ۵۷°۵۸′۳۸″ شرقی / ۳۵٫۰۹۵۸۳°شمالی ۵۷٫۹۷۷۲۲°شرقی / 35.09583; 57.97722 (محوطه عبدلآباد) | ۱۰۹۰۶ | ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ | ||
| ۲۵ | محوطه فیروزآباد | تاریخی تا دوره تیموریان | روستای فیروزآباد ۳۵°۷′۲۸″ شمالی ۵۷°۵۶′۵۵″ شرقی / ۳۵٫۱۲۴۴۴°شمالی ۵۷٫۹۴۸۶۱°شرقی / 35.12444; 57.94861 (محوطه فیروزآباد) | ۱۰۹۱۹ | ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ | ||
| غارها | |||||||
| ۲۶ | غار درونه | سده ۶ تا ۸ ق | ۱۴ کیلومتری غرب روستای درونه ۳۵°۱۰′۳۵٫۴″ شمالی ۵۷°۱۸′۳۰٫۰″ شرقی / ۳۵٫۱۷۶۵۰۰°شمالی ۵۷٫۳۰۸۳۳۳°شرقی / 35.176500; 57.308333 (غار درونه) | ۱۶۳۲۹ | ۲۴ آبان ۱۳۸۵ | ||
یادداشتها
- ↑ «قلعه دختر خوشاب» از نظر جسمی در شهرستان کوهسرخ قرار گرفته ولی بهنام خوشاب بردسکن ثبت گردیدهاست.
منابع
- ↑ «۳۰ اثر تاریخی بردسکن جز آثار ملی کشور است». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۱۹ مهر ۱۳۹۱. بایگانیشده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶.
- ↑ «پرونده برج فیروزآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده برج علیآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده رباط کبودان در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آبانبار کوشه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده مسجد جامع کوشه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده امامزاده اللهآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آرامگاه عبدلآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده مسجد زیرکآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده مسجد جامع سیفآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آبانبار سید باقر در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده قلعه رحمانیه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده مسجد جامع قدیم بردسکن در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده قلعه دختر درونه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده مسجد حطیطه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده خانه شازده در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده خانه علوی در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آبانبار قوژدآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده مسجد شهرآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آبانبار رکنآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده قلعه دختر خوشاب در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آبانبار بابالحکم در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده آبانبار خرمآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «فهرست آثار ثبتی - اداره میراث فرهنگی شهرستان بردسکن». اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده محوطه عبدلآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده محوطه فیروزآباد در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.
- ↑ «پرونده غار درونه در فهرست آثار ملی ایران». وزارت راه و شهرسازی. دریافتشده در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱.