زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه
 

کاجی‌چک





کاجی‌چک، نخستین فرد از طایفه چک (چَک‌ها، طایفه و سلسله‌ای شیعه مذهب در کشمیر است) که به وزارت شاهمیریان رسید.


۱ - وزارت کاجی‌چک



او در ۹۲۲ وزیر سلطان محمد شاهمیری شد، اما پس از مدتی محمدشاه را دستگیر و زندانی نمود و ابراهیم شاهمیری را به شاهی برگزید و خود وزارت او را برعهده گرفت.
[۱] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۵۸ـ۴۶۰، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۲] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۱ـ۳۵۲، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.


۲ - جنگ با ابدال ماکری



سپس، ابدال ماکری (از امیران دربار) با کمک ظهیرالدین بابر، نازک شاه شاهمیری را بر تخت نشاند و به جنگ ابراهیم‌شاه و کاجی‌چک رفت و آن دو را شکست داد و کاجی‌چک گریخت.
[۳] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۶۲، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۴] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۲ـ۳۵۳، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.


۳ - اتحاد ماکری با کاجی‌چک



در ۹۳۷، ابدال ماکری و کاجی‌چک، برای دفع سپاه همایون شاه بابری که به کشمیر حمله کرده بودند، موقتآ متحد شدند.
[۵] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۶۳ـ۴۶۴، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۶] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۱ـ۳۵۲، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.


۴ - حمله کاشغریان



در ۹۳۹، سلطان سعیدخان، پادشاه کاشغر، سپاهی را به سرکردگی پسر خود (سکندرخان) و حیدرمیرزا دوغلات برای فتح کشمیر فرستاد. رفتار خشن سپاه کاشغری با مردم کشمیر، امرای آنان را بار دیگر متحد کرد و با پایداری کاجی‌چک، میان کاشغریان و کشمیریان صلح برقرار شد.
[۷] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۲، ص۴۶۴ـ ۴۶۵، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۸] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۳ـ۳۵۴، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.


۵ - تسلط حیدرمیرزا بر کشمیر



اختلاف دائم امیران کشمیر هنگام سلطنت شمس‌الدین، پسر محمدشاه، شدت گرفت. سرانجام، کاجی‌چک به وزارت رسید، اما رقابت بر سر قدرت سبب شد یکی از بزرگان سنّی‌مذهب چک در ۹۴۸ از همایون بابری بخواهد تا حیدرمیرزا دوغلات را مأمور فتح کشمیر کند. حیدرمیرزا پس از تسلط بر کشمیر، به نام همایون سکه زد.

۶ - ترویج دین اسلام



کاجی‌چک در مدتی که بر سر قدرت بود، به راهنمایی میرشمس‌الدین عراقی در استحکام پایه دین اسلام کوشید. وی خانقاه میرسیدعلی همدانی را برپا نمود و مرتدان را به شدت مجازات کرد. در نتیجه، قدرت مسلمانان، به‌خصوص شیعیان، در کشمیر افزایش‌یافت.
[۹] اطهرعباس رضوی، شیعه در هند، ج۱، ص۲۷۹، ترجمه مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (واحد ترجمه)، ج۱، قم ۱۳۷۶ش.
[۱۰] وانی، ج۱، ص۱۲۹ـ۱۳۰.


۷ - وفات



کاجی چک در حدود ۹۵۲ درگذشت.
[۱۱] محمدحیدر میرزا دوغلات، تاریخ رشیدی، ج۱، ص۶۸۷ـ ۶۹۲، چاپ عباسقلی غفاری‌فرد، تهران ۱۳۸۳ش.
[۱۲] محمدحیدر میرزا دوغلات، تاریخ رشیدی، ج۱، ص۶۹۷ـ۶۹۸، چاپ عباسقلی غفاری‌فرد، تهران ۱۳۸۳ش.
[۱۳] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۶۷ـ۴۶۹، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۱۴] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۵، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.



۸ - فهرست منابع



(۱) محمود آزاد، تاریخ کشمیر، راولپندی ۱۹۹۰.
(۲) صاحبزاده حسن‌شاه، تاریخ ریاست جمّول و کشمیر، چاپ عکسی از نسخه خطی کتابخانه عمومی شرقی خدابخش پتنه، ش ۴۰۱۴۵، میسرز کپور برادرس ناشران و تاجران کتب، ۱۹۶۳.
(۳) محمدحیدر میرزا دوغلات، تاریخ رشیدی، چاپ عباسقلی غفاری‌فرد، تهران ۱۳۸۳ش.
(۴) حسام‌الدین راشدی، تذکره شعرای کشمیر، بخش ۴، کراچی ۱۳۴۶ش.
(۵) اطهرعباس رضوی، شیعه در هند، ترجمه مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (واحد ترجمه)، ج۱، قم ۱۳۷۶ش.
(۶) حمیدرضا سیدناصری، کشمیر: گذشته، حال، آینده، تهران ۱۳۸۰ش.
(۷) محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.
(۸) احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
(۹) صوفی.
(۱۰) وانی.
(۱۱) محب‌الحسن.

۹ - پانویس


 
۱. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۵۸ـ۴۶۰، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۲. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۱ـ۳۵۲، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.
۳. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۶۲، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۴. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۲ـ۳۵۳، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.
۵. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۶۳ـ۴۶۴، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۶. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۱ـ۳۵۲، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.
۷. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۲، ص۴۶۴ـ ۴۶۵، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۸. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۳ـ۳۵۴، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.
۹. اطهرعباس رضوی، شیعه در هند، ج۱، ص۲۷۹، ترجمه مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (واحد ترجمه)، ج۱، قم ۱۳۷۶ش.
۱۰. وانی، ج۱، ص۱۲۹ـ۱۳۰.
۱۱. محمدحیدر میرزا دوغلات، تاریخ رشیدی، ج۱، ص۶۸۷ـ ۶۹۲، چاپ عباسقلی غفاری‌فرد، تهران ۱۳۸۳ش.
۱۲. محمدحیدر میرزا دوغلات، تاریخ رشیدی، ج۱، ص۶۹۷ـ۶۹۸، چاپ عباسقلی غفاری‌فرد، تهران ۱۳۸۳ش.
۱۳. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۶۷ـ۴۶۹، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۱۴. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۵۵، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.


۱۰ - منبع



دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «چک‌ها»، شماره۵۵۳۱.    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.