زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

مباحث فی علوم القرآن‌ (مناع القطان‌)





کتاب مباحث فی علوم القرآن نوشته مناع خلیل القطان ؛ رئیس دانشکده علوم قضایی ریاض عربستان و به زبان عربی و در موضوع علوم قرآنی است.


۱ - معرفی کتاب



مؤلف در این کتاب سعی نموده است که بیشتر مباحث علوم قرآن را مطرح و بررسی نماید از جمله: تعریف علوم قرآن- وحی- اسباب نزول - نزول قرآن جمع آوری قرآن- قواعدی که مفسر به آن نیاز دارد، معرفی مفسران مشهور و... روش وی در کتاب، این است که پس از طرح موضوع بحث بعضی از نظرات موافق و مخالف را ذکر آنگاه نظر خود را ارائه می‌نماید این کتاب تا کنون سه مرتبه به چاپ رسیده و همانطوریکه مؤلف آن در مقدمه چاپ سوم می‌گوید در چاپ دوم و سوم سعی نموده نواقص آن را برطرف و بعضی از مطالب را به آن بیفزاید. از جمله مباحثی که در این کتاب مطرح شده ولی در دیگر کتابها کمتر یافت می‌شود بحث مثالهای قرآن و جدلهای آن است. که با ذکر شواهدی از قرآن به خوبی مورد بررسی قرار گرفته است.

۲ - ساختار کتاب



کتاب دارای دو مقدمه (چاپ دوم و سوم) و ۲۶ فصل می‌باشد فهرست کلی مطالب فصول آن به قرار زیر است: تعریف علوم قرآنی و چگونگی سیر تکاملی آن، قرآن (تعریف و اسامی آن)، وحی (کیفیت و اقسام آن)، مکی و مدنی ، شناخت اولین و آخرین آیه و سوره ایی که نازل شده، اسباب نزول، نزول قرآن، جمع آوری قرآن و ترتیب آن، نزول قرآن بر هفت حرف، قرائت‌ها و قاریان (قرآن)، قواعدی که مفسر به آن نیاز دارد، فرق بین محکم و متشابه ، عام و خاص ، ناسخ و منسوخ ، مطلق و مقید ، منطوق و مفهوم ، اعجاز قرآن ، مثال‌های قرآن، قسم‌های قرآن ، جدل قرآن ، قصه‌های قرآن، ترجمه قرآن، تفسیر و تاویل، شروط مفسر و آداب آن، سیر تطور و تکامل تفسیر، معرفی بعضی از مفسران مشهور.

۳ - ویژگی‌ کتاب



برخی از ویژگی‌های کتاب به شرح ذیل است:
۱. فصل هفدهم: در این فصل پیرامون اعجاز قرآن بحث می‌نماید و یکی از موارد اعجاز که اعجاز علمی قرآن مورد بررسی قرار داده آیاتی را که از آنها اعجاز علمی استفاده می‌شود ذکر می‌نمایند.
۲. فصل سوم: در این فصل بعد از بیان معنی وحی شبهات منکرین وحی به خوبی بیان و جواب آنها داده شده است.
۳. فصل دوم: در تعریف قرآن- پس از بیان اسماء و صفات قرآن- فرق بین حدیث قدسی ، حدیث نبوی و قرآن- همراه با شواهدی از کلام پیامبر صلی‌الله‌علیه‌ و‌آله‌وسلّم توضیح داده شده است.
۴. فصل پنجم- شناخت اولین و آخرین آیه و سوره ایی که بر پیامبر نازل شده- سه فائده برای شناخت آنها ذکر می‌نماید.
۵. فصل یازدهم: قواعدی که مفسر به آن نیاز دارد. در این فصل پس از بررسی قواعد مذکور بعضی از افعال که دارای معنای نزدیکی به یکدیگر می‌باشند همچون خوف و خشیت ابتاء و اعطاء و... مورد بررسی قرار گرفته است.
۶. فصل هیجدهم: مثالهای قرآن- در این قسمت پس از تعریف مثل و اقسام آن انواع مثل‌ها را همراه با ذکر نمونه شرح می‌دهند و در پایان ۸ فایده برای آوردن مثال ذکر می‌کنند.
۷. فصل بیستم: در این فصل جدلهای قرآن را مورد بررسی قرار می‌دهند. از جمله روش قرآن در مناظره و انواع مناظرات قرآنی .

۴ - نسخه شناسی



این کتاب به زبان عربی و یک جلد است که شامل ۴۰۰ صفحه و دارای مشخصات ذیل است: ۱. کاغذ: اعلاء ۲. نوع چاپ: کامپیوتری ۳. جلد: گالینگور ۴. نوبت چاپ: سوم ۵. تاریخ انتشار: سال ۱۴۲۱ هجری قمری ۶. ناشر: مؤسسة الرسالة للطباعة و النشر، بیروت ۷. دارای دو مقدمه از طرف مؤلف ۸.دارای فهرست موضوعات و منابع ۹. هرکجا در متن نامی از افراد برده شود در اکثر مواقع، در پاورقی شرح مختصری برای او ارائه می‌دهد. ۱۰. نام کتاب: مباحث فی علوم القرآن. ۱۱. مؤلف: مناع خلیل القطان

۵ - پانویس


 
۱. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۲۶۴.    
۲. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۲۶.    
۳. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۱۳.    
۴. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۶۵.    
۵. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۱۹۸.    
۶. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۲۹۰.    
۷. ↑ مباحث فی علوم القران لمناع القطان، مناع القطان، ج۱، ص۳۰۹.    


۶ - منبع



نرم افزار مشکات الانوار‌، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.


رده‌های این صفحه : علوم قرآنی | کتاب شناسی




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.