زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

قاسم بن محمد بیانی (دائرة‌المعارف‌مؤلفان‌اسلامی)





ابومحمد قاسم بن محمد بن قاسم قرطبی (م ۲۷۶ق)، معروف به بیّانی، از فقیهان و محدثان برجسته اهل‌سنت قرن سوم هجری قمری بود.


۱ - معرفی اجمالی



ابومحمد قاسم بن محمد بن قاسم قرطبی، معروف به بیّانی، خاندان وی از موالی ولید بن عبدالملک
[۱] ابن فرضی ازدی، عبدالرحمن بن محمد، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۳۹۷.
و هشام بن عبدالملک بودند. او در شهر قرطبه، از شهرهای معروف‌ اندلس به دنیا آمد و طی دو سفری که به مصر داشت، از دانشمندان و عالمان آن دیار علومی را فرا گرفت و در زمره شاگردان و یاران محمد بن عبدالله بن عبدالحکم قرار گرفت و پیوسته با او به سر می‌برد.
[۵] ابن فرضی ازدی، عبدالرحمن بن محمد، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۳۹۸.
علم فقه را از وی و مزنی آموخت. وی به مذهب شافعی تمایل داشت. ابراهیم حرامی، ابراهیم شافعی و گروهی دیگر نیز از استادان وی بودند و او از آنان روایت کرده است. محمد بن عمر بن لبابه و فرزندش محمد بیّانی هم از او روایت کرده‌اند. وی از فقیهان و محدثان برجسته عصر خویش بود و احادیث بسیاری را حفظ داشت. به علاوه، در زمینه تفسیر قرآن نیز ماهر بود.

۲ - تالیفات



آثار و تالیفات وی عبارت‌اند از: تفسیر القرآن، الایضاح فی الرّد علی المقلدین که به نام الرّد علی ابن مزیّن و العتبی شهرت دارد و تصنیفی گران‌سنگ در موضوع خبر واحد است.

۳ - وفات



بیّانی در سال ۲۷۶ق در قرطبه درگذشت.

۴ - پانویس


 
۱. ↑ ابن فرضی ازدی، عبدالرحمن بن محمد، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۳۹۷.
۲. ↑ ابن عمیره، احمد بن یحیی، بغیة الملتمس، ص۴۴۶.    
۳. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ج۴، ص۳۲۴.    
۴. ↑ نویهض، عادل، معجم المفسرین، ج۱، ص۴۳۵.    
۵. ↑ ابن فرضی ازدی، عبدالرحمن بن محمد، تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس، ج۱، ص۳۹۸.
۶. ↑ سبکی، عبدالوهاب بن تقی‌الدین، طبقات الشافعیة الکبری، ج۲، ص۳۴۵.    
۷. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تذکرة الحفاظ، ج۲، ص۱۶۳.    
۸. ↑ نویهض، عادل، معجم المفسرین، ج۱، ص۴۳۵.    
۹. ↑ نویهض، عادل، معجم المفسرین، ج۱، ص۴۳۵.    
۱۰. ↑ حمیدی، محمد بن فتوح، جذوة المقتبس، ص۳۱۰.    
۱۱. ↑ ابن فرحون، ابراهیم بن علی، الدیباج المذهب، ج۲، ص۱۴۴.    
۱۲. ↑ سبکی، عبدالوهاب بن تقی‌الدین، طبقات الشافعیة الکبری، ج۲، ص۳۴۵.    
۱۳. ↑ مقری تلمسانی، احمد بن محمد، نفح الطیب، ج۲، ص۵۱.    
۱۴. ↑ نویهض، عادل، معجم المفسرین، ج۱، ص۴۳۵.    
۱۵. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ج۲، ص۲۷۶-۲۷۷.    
۱۶. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۵، ص۱۸۱.    
۱۷. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۸، ص۱۲۲.    


۵ - منبع



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۶۱۹، برگرفته از مقاله «قاسم بیّانی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.