احمد بن محمد بن قدامهاحمد بن محمد بن قدامه، خطیب جماعیل و از شخصیت‌های آلِ قُدامه، می‌باشد؛ این خاندان، خاندانی فلسطینیُ‌الاصل و حنبلی‌مذهب که فقیهان، مُسندان، حافظان و قاضیان بسیاری از آن برخاستند و فعالیت علمی ــ دینی آنان در اندیشۀ اسلامی آن روزگار و گسترش مذهب حنبلی تأثیر بزرگی به جای نهاد. ۱ - معرفی اجمالیاحمد بن محمد بن قدامه (۴۹۱-۵۵۸ق/۱۰۹۸-۱۱۶۳م)، خطیب جماعیل. وی از روستاهای نابلس بود. در ۵۵۱ق/۱۱۵۶م پس از استیلای فرنگیان بر سرزمین‌های بیت المقدس، با خانوادۀ خود به دمشق کوچید و چنان‌که اشاره شد در مسجد ابوصالح اقامت گزید. در ۵۵۴ق/۱۱۵۹م به کوه قاسیون رخت کشید و دیر الحنابله را بنیاد گذاشت و به تدریس پرداخت. گفته‌اند در پارسایی بی‌مانند بود. [۱]
ابن رجب، زین‌الدین، الذیل علی طبقات الحنابله، ج۲، ص۶۱، قاهره، ۱۳۷۲ق.
[۲]
ذهبی، شمس‌الدین محمد، العبر، ج۳، ص۲۹، به کوشش ابوهاجر محمد السعید بن بسیونی زغلول، بیروت، ۱۹۸۵م.
[۳]
ابن طولون، محمد، الفوائد الجوهریّة فی تاریخ الصّالحیّه، ج۱، ص۲۵۰، به کوشش محمد احمد دهمان، دمشق، ۱۴۰۱ق.
[۴]
ابن طولون، محمد، الفوائد الجوهریّة فی تاریخ الصّالحیّه، ج۱، ص۲۵۲، به کوشش محمد احمد دهمان، دمشق، ۱۴۰۱ق.
[۵]
نعیمی، عبدالقادر بن محمود، الدارس فی تاریخ المدارس، ج۲، ص۱۰۱، دمشق، ۱۹۴۸م.
۲ - پانویس
۳ - منبعدانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «آل قدامه»، شماره۴۴۸. |