زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

ابن دمینه






ابوالسَّرّی عبدالله بن عبیدالله خثعمی (م حدود ۱۴۳ق)، مشهور به ابن دُمَیْنه از شاعران بدوی اوایل عهد عباسی و از سرایندگان اسلامی به‌شمار می‌رود که اشعارش مملو از سنت‌ها و آیین‌ها، زبان و شیوه گفتار، فضا و روح جاهلیت بود.


۱ - معرفی اجمالی



ابوالسَّرّی عبدالله بن عبیدالله بن عمرو خثعمی عامری تیمی، مشهور به ابن دُمَیْنه و نائحة العرب، اهل مدینه بود و از قبیله بنی عامر بن تیم الله، شعبه‌ای از قبیله خثعم برخاست. مادرش دُمَیْنه، دختر حذیفه از قبیله سلول بود. ابن دمینه از شاعران بدوی اوایل عهد عباسی
[۴] مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۳.
و از سرایندگان اسلامی است، ولی اشعارش مملو از سنت‌ها و آیین‌ها، زبان و شیوه گفتار، فضا و روح جاهلیت بوده
[۶] مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۳.
و سراسر غزل و سوزناک است. او را شاعری زیباروی و فصیح توصیف کرده و گفته‌اند: سواری دلاور بود و خود به شهامت و شجاعت خویش می‌بالید.
[۹] مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۳-۵۱۴.
او مردی از قبیله مادری‌اش را که با همسرش ارتباط نامشروع داشت، به قتل رساند و پس از آن همسر و دختر خردسال خود را نیز کشت. اشعار وی را احمد نفاخ در دیوانی جمع‌آوری کرده و در قاهره به چاپ رسانده است.
[۱۲] مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۴.
سرانجام او حدود ۱۴۳ق
[۱۳] سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۳، ص۲۱۱.
به دست برادر مقتول به هنگام مراجعت از
[۱۴] فروخ، عمر، تاریخ الادب العربی، ج۲، ص۱۲۶.
یا به قولی، در بازار العبلاء در اثنای انشای شعر به قتل رسید.
[۲۰] مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف اسلامیه، ج۱، ص۱۶۲.
[۲۱] جمعی از نویسندگان، فرهنگ زندگی نامه‌ها، ج۱، ص۴۲۲.
[۲۳] ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۲۴.


۲ - پانویس


 
۱. ↑ ابن عبد ربه‌ اندلسی، احمد بن محمد، العقد الفرید، ج۷، ص۸۶.    
۲. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۷، ص۶۴.    
۳. ↑ بکری‌ اندلسی، عبدالله بن عبدالعزیز، سمط اللآلی، ج۱، ص۱۳۶.    
۴. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۳.
۵. ↑ بکری‌ اندلسی، عبدالله بن عبدالعزیز، سمط اللآلی، ج۱، ص۱۳۶.    
۶. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۳.
۷. ↑ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الاعیان، ج۳، ص۳۸۲.    
۸. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۱۰۲.    
۹. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۳-۵۱۴.
۱۰. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۷، ص۶۴.    
۱۱. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۷، ص۶۶.    
۱۲. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۵۱۴.
۱۳. ↑ سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۳، ص۲۱۱.
۱۴. ↑ فروخ، عمر، تاریخ الادب العربی، ج۲، ص۱۲۶.
۱۵. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۷، ص۶۷.    
۱۶. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، ج۱۷، ص۶۷.    
۱۷. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۱۰۲.    
۱۸. ↑ ابن قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، الشعر و الشعراء، ج۲، ص۷۲۱.    
۱۹. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۸۱.    
۲۰. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف اسلامیه، ج۱، ص۱۶۲.
۲۱. ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگ زندگی نامه‌ها، ج۱، ص۴۲۲.
۲۲. ↑ سرکیس، یوسف الیان، معجم المطبوعات العربیه، ج۱، ص۱۰۴.    
۲۳. ↑ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۱۲۴.


۳ - منبع



پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۴۶۹-۴۷۰، برگرفته از مقاله «عبدالله خثعمی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.