تاریخ باستان به عنوان یک اصطلاح مجموع حوادثی است که به گذشته اشاره دارد. این عبارت ممکن است برای اشاره به هر دوره زمانی ای قبل از زمان حال استفاده شود.
عتیقهشناس (انگلیسی: Antiquarian، لاتین: antiquarius) به افراد پژوهشگر یا علاقهمند به آثار باستانی و مصنوعات گذشتگان اطلاق میشود. بهطور خاص، عتیقهشناسی مطالعهٔ تاریخ است با توجه ویژه به دستساختهها و محوطههای باستانی یا آرشیوها و نسخ خطی تاریخی.
دینور (به کردی: دینهوهر)، شهری باستانی بود که در دشتی به همین نام در شرق استان امروزی کرمانشاه قرار داشت. این شهر در فاصلهٔ سدههای ۸ تا ۱۱ میلادی یکی از مهمترین شهرهای خاورمیانه بود و در دورهای مرکز مظفریان محسوب میشد. دینور بر اثر تهاجم تیمور لنگ تخریب شد و دیگر مسکونی نگردید.
لولوبیان یا لولویان قومی باستانی در ایران بودند که از حدود ۴٬۰۰۰ سال پیش از میلاد در سرزمینی واقع در استان کرمانشاه و قسمتهایی از کردستان و آذربایجان سکونت داشتند و بیش از دو هزار سال در این نواحی زیستند. لولوبیان در اواخر دوران خود دارای حکومت شده و با برخی از همسایگان خود در جنگ بودهاند.
سنگنوشته رباطک یک سنگنوشته کوشانی به زبان بلخی است که با دبیره یونانی نوشته شدهاست. این سنگنوشته در سال ۱۹۹۳ در نزدیکی سرخکوتل در افغانستان پیدا شد. سنگنوشته رباطک به دستور کانیشکا، شاهنشاه کوشانی حک شدهاست و برای تاریخ کوشانیان و ادبیات بلخی اهمیت بسیار بالایی دارد.
تاریخ معماری به زمانی بر میگردد که آدمی برای زندگی مجبور به ساخت سرپناه برای خویش بود. معماری از دورههای پیش از تاریخ اساسیترین نیازهای بشری را همچون ساخت سرپناه و خانه برآورده کردهاست. در عین حال معماری به دلیل قابلیت خلق طرحهایی در ابعاد بزرگ و با شکوه امکان یافته تا به عنوان واسط خود بزرگنمایی و نمایشی در خدمت افراد٬گروها یا کل جامعه قرار بگیرد.
تاریخ گاهشماری(به انگلیسی: History of calendars) به بررسی آغاز و سیر تحول گاهشماری (تقویم) برای نگهداری زمان (سال و تقسیمات آن) در تاریخ بشر میپردازد.
تاریخ معاصر ایران دورانی از تاریخ ایران است که با شروع دوره قاجاریه شروع میشود و پس از حکومت دودمان پهلوی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران ادامه مییابد. تاریخ معاصر ایران را به بخشهایی تقسیم میکنند:
تاریخ (به یونانی: ἱστορία) مفهومی انتزاعی است که دست کم دو معنا از آن برداشت میشود؛ گاه ناظر به رخدادهای گذشته و گاه معطوف به پژوهش و بررسی رویدادها است؛ بنابراین، هم به علم و هم به موضوع آن، تاریخ گفته میشود. برای تفکیک این دو مقوله، اصطلاحاً تاریخ را تاریخ (۱) و علم تاریخ را تاریخ (۲) مینامند.