
دینور (به کردی: دینهوهر)، شهری باستانی بود که در دشتی به همین نام در شرق استان امروزی کرمانشاه قرار داشت. این شهر در فاصلهٔ سدههای ۸ تا ۱۱ میلادی یکی از مهمترین شهرهای خاورمیانه بود و در دورهای مرکز مظفریان محسوب میشد. دینور بر اثر تهاجم تیمور لنگ تخریب شد و دیگر مسکونی نگردید.

موزهٔ عصر آهن (گورستان مسجد کبود) مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد است و در تبریز، خیابان امام، پشت مسجد کبود تبریز واقع شده و این اثر در تاریخ ۳ آبان ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کشور هندوستان دارای پیشینهٔ قابل توجهی است. قدمت انسان در شبهقارهٔ هند به دویست تا چهارصد هزار سال میرسد. در دوران قدیم هندیها زمان موعظهٔ بودا و لشکرکشی داریوش را دو مبدأ برای تعیین تاریخ خود میدانستند، و اهمیت استیلای ایران در این زمان بر قسمتهایی از هند به اندازهای در تاریخ عهد قدیم هند مهم بوده که هندیها زمان موعظه بودا و این لشکرکشی را دو مبدأ برای تعیین تاریخ خود دانستهاند.

تاریخ افغانستان به حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، زمانی که افغانستان تحت شاهنشاهی هخامنشی قرار داشت، اشاره میکند. شواهد نشان میدهد که درجهای پیشرفته از فرهنگ زندگی شهرنشینی حدود ۳۰۰۰ تا ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح هنگام ورود این مهاجرین به فلات ایران در این سرزمین وجود داشت. سرزمین افغانستان از لحاظ قدمت تاریخی یکی از کهنترین سرزمینهای جهان بهشمار میرود.

لولوبیان یا لولویان قومی باستانی در ایران بودند که از حدود ۴٬۰۰۰ سال پیش از میلاد در سرزمینی واقع در استان کرمانشاه و قسمتهایی از کردستان و آذربایجان سکونت داشتند و بیش از دو هزار سال در این نواحی زیستند. لولوبیان در اواخر دوران خود دارای حکومت شده و با برخی از همسایگان خود در جنگ بودهاند.

سنگنوشته رباطک یک سنگنوشته کوشانی به زبان بلخی است که با دبیره یونانی نوشته شدهاست. این سنگنوشته در سال ۱۹۹۳ در نزدیکی سرخکوتل در افغانستان پیدا شد. سنگنوشته رباطک به دستور کانیشکا، شاهنشاه کوشانی حک شدهاست و برای تاریخ کوشانیان و ادبیات بلخی اهمیت بسیار بالایی دارد.

عصر سنگ یا عصر حجر دورهای است که در آن انسان ساخت ابزار از سنگ را آموخت این دوره بسیار پیشتر از مهاجرت انسان از شرق آفریقا و در حدود ۲.۶ میلیون سال قبل آغاز شد. ازآنجاکه انقلاب شناختی را آغازِ تاریخ میدانند، عصر سنگ در دورهٔ پیش از تاریخ جای میگیرد.

باغ موزه نگارستان دانشگاه تهران از بناهای قدیمی تاریخی تهران است که در سال ۱۲۲۲ هجری قمری (۱۸۰۷ میلادی) به دستور فتحعلیشاه قاجار بهعنوان اقامتگاه تابستانی ساختهشد. این بنا به سبک کلاه فرنگی ساخته شده و دارای دو عمارت عالی به نامهای دلگشا و تالار قلمدان است. اتاقهایی با درهای چوبی و دو تالار بزرگ در طرفین ساختمان مرکزی این باغ وجود دارد. این باغ دارای ۶۴ اتاق، چهار تالار، کتابخانه با چهار سالن و ۶۰۰ متر زیربناست. تالارها با آینهکاری، نقوش طلایی و چلچراغهای باارزش مزین شدهاست.

تاریخ معماری به زمانی بر میگردد که آدمی برای زندگی مجبور به ساخت سرپناه برای خویش بود. معماری از دورههای پیش از تاریخ اساسیترین نیازهای بشری را همچون ساخت سرپناه و خانه برآورده کردهاست. در عین حال معماری به دلیل قابلیت خلق طرحهایی در ابعاد بزرگ و با شکوه امکان یافته تا به عنوان واسط خود بزرگنمایی و نمایشی در خدمت افراد٬گروها یا کل جامعه قرار بگیرد.

خط میخی یا دبیرهٔ میخی (انگلیسی: Cuneiform) نوشتاری واژه-هجانگار است که برای نوشتن حداقل پانزده زبان خاور نزدیک باستان استفاده میشدهاست. این خط از اوایل عصر برنز تا ابتدای دوران مشترک پیوسته استفاده میشدهاست. (نامگذاری آن در انگلیسی به خاطر نشانهای گوه-مانند (لاتین: cuneus) است که نویسههای آن را تشکیل میدهند) خط میخی در اصل برای نگارش زبان سومری در جنوب بینالنهرین (عراق امروزی) شکل گرفت. همراه با هیروگلیف مصری یکی از نخستین سیستمهای نوشتاری است.
نیروهای دریایی باستانی اثر فراوانی بر آنچه امروزه نیروی دریایی خوانده میشود، داشتهاند. پیامد و نتایج جنگها میان نیروهای دریایی دوران باستان توسط ارتشهای نوین بررسی شدهاند تا تاکتیکهای احتمالی که به پیروزی کمک میکنند، آموخته شود.

عصر آهن در دانش باستانشناسی سومین و آخرین دوره در تقسیمبندی سهگانه اعصارِ پیشاتاریخ و آغاز تاریخ است که در آن بشر به گستردگی از آهن در جایگاه مادهای برای ساخت ابزار و جنگافزار سود برد. به جز این جامعههای کهن تغییرهایی در زمینه کشاورزی، باورها و شیوههای هنری نسبت به گذشته یافت. پایان عصر آهن – که زمانش بسته به هر منطقه متفاوت است و نخستین بار در غرب آسیا و با ظهور شاهنشاهی هخامنشی به پایان رسید – را آغاز تاریخ بشر میپندارند.

تاریخ گاهشماری(به انگلیسی: History of calendars) به بررسی آغاز و سیر تحول گاهشماری (تقویم) برای نگهداری زمان (سال و تقسیمات آن) در تاریخ بشر میپردازد.

امپراتور کوتوکو (به ژاپنی: 孝徳天皇)(زادهٔ ۵۹۶- مرگ ۲۴ نوامبر ۶۵۴ میلادی) سی و ششمین امپراتور ژاپن بود. وی از ۶۴۵ میلادی تا سال مرگش امپراتوری نمود.

محوطه باستانی (انگلیسی: Archaeological site) یک مکان یا گروه مکانی است که در آن اسناد فعالیت گذشته انسانی (تاریخی، پیشاتاریخی، یا معاصر) حفظ شده و ممکن است توسط باستانشناسان مورد بررسی قرار گرفته و به عنوان یک سند باستانشناسی ثبت شده باشد. محوطه باستانی میتواند از چند نشان مخروبه روی زمین تا ساختمانهای بزرگ در حال استفاده را شامل شود.

دوران ایران باستان یا تاریخ ایران باستان از پیدایش دولت ماد تا پایان شاهنشاهی ساسانی و حمله اعراب به ایران است.

هَگمَتانَه (پارسی باستان: 𐏃𐎥𐎶𐎫𐎠𐎴؛ پارسی باستان: Hagmatāna؛ پارسی میانه: همتان Hamatān؛ پارسی نو: همدان، به معنی «جایِ بههمآمدگان»، «جای گردآمدگان») پایتخت مادها، پایتخت تابستانی هخامنشیان، و ساتراپنشین ماد از هخامنشیان تا ساسانیان بود. یونانیان هگمتانه را اِکباتان میخواندند.

هخامنشیان ۲۲۰ سال (از ۵۵۰ پیش از میلاد تا ۳۳۰ پیش از میلاد) بر بخش بزرگی از جهان شناخته شده آن روز از رود سند تا دانوب در اروپا و از آسیای میانه تا شمال شرقی آفریقا فرمان راندند.
خشتریته (Xšathrita) (کشاتریتی، خشثریتا و صورتهای مشابه بسیار دیگر) نام یکی از پادشاهان سلسله ماد، از سلسلههای پادشاهی ایران باستان است. ایگور دیاکونوف خشتریته را همان فرورتیش میداند. به دنبال حمله مجدد آشور به اراضی ماد، خشتریته برای پایان دادن به حملات آشور با ماننا و کیمریان پیمان دوستی بست و عملاً با آشور وارد جنگ شد. خشتریته در سال ۶۲۵ پ.م. درگذشت.
