
دینور (به کردی: دینهوهر)، شهری باستانی بود که در دشتی به همین نام در شرق استان امروزی کرمانشاه قرار داشت. این شهر در فاصلهٔ سدههای ۸ تا ۱۱ میلادی یکی از مهمترین شهرهای خاورمیانه بود و در دورهای مرکز مظفریان محسوب میشد. دینور بر اثر تهاجم تیمور لنگ تخریب شد و دیگر مسکونی نگردید.

کشور هندوستان دارای پیشینهٔ قابل توجهی است. قدمت انسان در شبهقارهٔ هند به دویست تا چهارصد هزار سال میرسد. در دوران قدیم هندیها زمان موعظهٔ بودا و لشکرکشی داریوش را دو مبدأ برای تعیین تاریخ خود میدانستند، و اهمیت استیلای ایران در این زمان بر قسمتهایی از هند به اندازهای در تاریخ عهد قدیم هند مهم بوده که هندیها زمان موعظه بودا و این لشکرکشی را دو مبدأ برای تعیین تاریخ خود دانستهاند.

لولوبیان یا لولویان قومی باستانی در ایران بودند که از حدود ۴٬۰۰۰ سال پیش از میلاد در سرزمینی واقع در استان کرمانشاه و قسمتهایی از کردستان و آذربایجان سکونت داشتند و بیش از دو هزار سال در این نواحی زیستند. لولوبیان در اواخر دوران خود دارای حکومت شده و با برخی از همسایگان خود در جنگ بودهاند.

سنگنوشته رباطک یک سنگنوشته کوشانی به زبان بلخی است که با دبیره یونانی نوشته شدهاست. این سنگنوشته در سال ۱۹۹۳ در نزدیکی سرخکوتل در افغانستان پیدا شد. سنگنوشته رباطک به دستور کانیشکا، شاهنشاه کوشانی حک شدهاست و برای تاریخ کوشانیان و ادبیات بلخی اهمیت بسیار بالایی دارد.

تاریخ معاصر ایران دورانی از تاریخ ایران است که با شروع دوره قاجاریه شروع میشود و پس از حکومت دودمان پهلوی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران ادامه مییابد. تاریخ معاصر ایران را به بخشهایی تقسیم میکنند:

فتح قسطنطنیه (به یونانی بیزانسی: Ἅλωσις τῆς Κωνσταντινουπόλεως، به ترکی استانبولی: İstanbulun Fethi) به تصرف شهر قسطنطنیه توسط ترکان مسلمان عثمانی به رهبری سلطان محمد دوم در روز ۲۹ مه سال ۱۴۵۳ میلادی که منجر به سقوط امپراتوری بیزانس شد، اشاره میکند. سلطان محمد دوم پس از این پیروزی «محمد فاتح» نام گرفت.

تاریخ (به یونانی: ἱστορία) مفهومی انتزاعی است که دست کم دو معنا از آن برداشت میشود؛ گاه ناظر به رخدادهای گذشته و گاه معطوف به پژوهش و بررسی رویدادها است؛ بنابراین، هم به علم و هم به موضوع آن، تاریخ گفته میشود. برای تفکیک این دو مقوله، اصطلاحاً تاریخ را تاریخ (۱) و علم تاریخ را تاریخ (۲) مینامند.

عصر جدید اولیه بخشی از تاریخ نوین، و در دورهٔ زمانی اواخر قرون وسطی و تاریخ پساکلاسیک واقع است. گرچه بازهٔ زمانی این عصر بهطور کامل مشخص نیست، اما دوران آن در فواصل عصر پسا کلاسیک (۱۵۰۰ میلادی)، سقوط قسطنطنیه (۱۴۵۳ میلادی)، رنسانس، عصر کاوش (بهخصوص سفرهای کریستف کلمب در ابتدای ۱۴۹۲)، و کشف مسیر دریایی به شرق (۱۴۹۸) قرار داشته و در نهایت به عصر انقلابها (۱۸۰۰ میلادی) و بهخصوص انقلاب فرانسه (۱۷۸۹) ختم میشود. مهمترین ویژگی این دوره نوعی جهانی شدن بازرگانی است که همراه با اکتشاف و استعمار سرزمینهای جدید توسط اروپاییان میباشد.

تاریخ باستان به عنوان یک اصطلاح مجموع حوادثی است که به گذشته اشاره دارد. این عبارت ممکن است برای اشاره به هر دوره زمانی ای قبل از زمان حال استفاده شود.

تاریخ انسان مجموعه وقایعی است که در طول زمان برای انسانهای روی کره زمین اتفاق افتادهاست. تاریخ انسان باستان با اختراع خط آغاز شده که به صورت مستقل از یکدیگر، در بسیاری از نقاط زمین رخ دادهاست و امکان ثبت و انتقال خاطرات و تجربیات بشری و راهی برای ارتباط با یکدیگر را فراهم ساخت تا زمینهساز رشد دانش شود. با این حال درک بهتر تاریخ بشری، نیازمند مراجعه به دوران ماقبل تاریخ است.

انقلاب مشروطه یا انقلاب مشروطیت یک انقلاب و رویداد اجتماعی و سیاسی در تاریخ ایران است که بخشی از جنبش مشروطه ایران می باشد. این انقلاب سبب شد نظام فرمانروایی ایران از سلطنت مطلقه به پادشاهی مشروطه تغییر کند و به تشکیل مجلس قانونگذاری و تدوین اولین قانون اساسی ایران انجامید. این رویداد در زمان سلطنت مظفرالدینشاه از آذر ۱۲۸۴ خورشیدی شروع شد و در مرداد ۱۲۸۵ به سرانجام رسید.

عتیقهشناس (انگلیسی: Antiquarian، لاتین: antiquarius) به افراد پژوهشگر یا علاقهمند به آثار باستانی و مصنوعات گذشتگان اطلاق میشود. بهطور خاص، عتیقهشناسی مطالعهٔ تاریخ است با توجه ویژه به دستساختهها و محوطههای باستانی یا آرشیوها و نسخ خطی تاریخی.

تاریخ معماری به زمانی بر میگردد که آدمی برای زندگی مجبور به ساخت سرپناه برای خویش بود. معماری از دورههای پیش از تاریخ اساسیترین نیازهای بشری را همچون ساخت سرپناه و خانه برآورده کردهاست. در عین حال معماری به دلیل قابلیت خلق طرحهایی در ابعاد بزرگ و با شکوه امکان یافته تا به عنوان واسط خود بزرگنمایی و نمایشی در خدمت افراد٬گروها یا کل جامعه قرار بگیرد.
نیروهای دریایی باستانی اثر فراوانی بر آنچه امروزه نیروی دریایی خوانده میشود، داشتهاند. پیامد و نتایج جنگها میان نیروهای دریایی دوران باستان توسط ارتشهای نوین بررسی شدهاند تا تاکتیکهای احتمالی که به پیروزی کمک میکنند، آموخته شود.

عصر آهن در دانش باستانشناسی سومین و آخرین دوره در تقسیمبندی سهگانه اعصارِ پیشاتاریخ و آغاز تاریخ است که در آن بشر به گستردگی از آهن در جایگاه مادهای برای ساخت ابزار و جنگافزار سود برد. به جز این جامعههای کهن تغییرهایی در زمینه کشاورزی، باورها و شیوههای هنری نسبت به گذشته یافت. پایان عصر آهن – که زمانش بسته به هر منطقه متفاوت است و نخستین بار در غرب آسیا و با ظهور شاهنشاهی هخامنشی به پایان رسید – را آغاز تاریخ بشر میپندارند.

تاریخ گاهشماری(به انگلیسی: History of calendars) به بررسی آغاز و سیر تحول گاهشماری (تقویم) برای نگهداری زمان (سال و تقسیمات آن) در تاریخ بشر میپردازد.
