بلور یا کریستال (به فرانسوی: Cristal) به مواد معدنی جامدی گویند که اجزای سازندهٔ آنها (مولکول، اتم یا یونها) در سه جهت فضایی به صورت منظمی کنار هم قرار گرفته باشند یا دارای نظم بلورشناسی باشند. ساختارهای بلورین نظمِ بلند-دامنه داشته و میتوانند خواص همسانگرد یا ناهمسانگرد داشته باشند.
کانی (به انگلیسی: Mineral) یا ماده معدنی، مادهای طبیعی، جامدی و متبلوری است که ترکیب شیمیایی نسبتاً ثابتی دارد و در ترکیب سنگهای پوسته زمین یافت میشود و دارای فرمول شیمیایی و ساختمان اتمی مشخص است و در صنایع مختلف مانند خمیردندانسازی، ساعتسازی و… کاربرد دارد. به زبان ساده اگر بخواهیم کانی را از نگاه شیمی و زمینشناسی بهطور همزمان نگاه کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که تعریف از کانی همانند تعریف همزمان از عنصر شیمیایی و مولکول است، با این تفاوت که کانی نه میتواند همیشه از یک عنصر تشکیل شده باشد و نه تعریف مولکول را بهطور کامل بتواند داشته باشد؛ بلکه کانی کوچکترین جز از یک ماده معدنی هست که به سبب ویژگیهای منحصر بفردی (منظور ساختار اتمی و نوع ترکیب مولکولی یا شیمیایی) که دارد، باعث متفاوت بودن آن ماده معدنی از دیگر مواد معدنی خواهد شد. بهطور مثال، اگر خاک رس را در نظر بگیریم، کانیهای تشکیلدهنده آن (کائولینت، مونت موریلونیت، ایلیت) باعث شدهاست که رس دارای ویژگی منحصر به فردی باشد که از آن به عنوان رس تلقی شود؛ یعنی اگر از دیگر کانیها در اندازه رس استفاده کنیم (مانند خاک که به سبب تراش کاری و صیقل دادن سنگ در حد میکرون از دستگاه برش کاری ریخته میشود)، هرگز ویژگی کانی رس را آن کانی نخواهد داشت؛ زیرا کانی رس دارای آرایش اتمی و ترکیب شیمیایی منحصر به خود است که از آن در علم زمینشناسی به عنوان کانی یاد میشود.
ژنتیک (به فرانسوی: Génétique) (از ریشهٔ یونانی: γενετική؛ خاستگاه، زایش، نژاد، گونه) یا ژنشناسی بخشی از دانش زیستشناسی است که به وراثت و تفاوتهای جانداران میپردازد. با استفاده از قوانین و مفاهیم موجود در این دانش میتوانیم به همانندی یا ناهمانندی دو جاندار نسبت به یکدیگر پی ببریم و بدانیم که چگونه و چرا چنین همانندی یا ناهمانندی در داخل یک جامعه گیاهی یا جانوری به وجود آمدهاست. دانش ژنشناسی، انتقال دادههای زیستی از یک سلول به سلولی دیگر یا از پدر و مادر به نوزاد و نسلهای آینده تعریف میشود. ژنشناسی با چگونگی این جابهجاییها که باعث نشانگانها، دگرگونیها و همانندیها در جانداران است ربط دارد. دانش ژنشناسی به سرشت فیزیکی و شیمیایی و در کل پیکری این دادهها نیز میپردازد.
علوم طبیعی (به انگلیسی: Natural science)، شاخهای از علوم است که با توصیف، پیشبینی و درک پدیدههای طبیعیِ مبتنی بر شواهد تجربی ناشی از مشاهده و آزمایش، سر و کار دارد و در آن، سازوکارهایی مانند داوری همتا و تکرارپذیری یافتهها برای اطمینان از اعتبار اکتشافات علمی استفاده میشوند.
ارتعاش مولکولی (به انگلیسی: Molecular vibrations) هنگامی رخ میدهد که اتمها در یک مولکول در حرکت دورهای باشند. در حالی که بهطور کلی مولکولها دارای حرکت ثابت و حرکت چرخشی هستند. فرکانس حرکت دورهای به عنوان فرکانس ارتعاش شناخته میشود. فرکانسهای معمولی از لرزشهای مولکولی از 10 تا 10 Hz متفاوت است که مربوط به طول موج حدود ۳۰۰ تا ۳۰۰۰ سانتیمتر است.بهطور کلی یک مولکول با N اتم دارای 3N-۶ حالت طبیعی ارتعاش است، اما یک مولکول خطی دارای 3N-۵ حالت ارتعاش است. (زیرا چرخش در محور مولکولی آن مشاهده نمیشود) یک مولکول دو اتمی دارای یک حالت عادی ارتعاش است.ارتعاشات مولکولی هنگامی رخ میدهد که پیوندهای درون یک مولکول و اتمها آن شروع به ارتعاش کنند و این اتفاقات با جذب انرژی توسط مولکول انجام میشود.ارتعاشات مولکولهای قطبی و ناقطبی متفاوت است. حالتهای عادی ارتعاش مولکولهای قطبی مستقل از یک دیگر هستند، اما هر حالت عادی شامل ارتعاشات همزمان از قسمتهای مختلف مولکول (مانند پیوندهای شیمیایی مختلف) است.انرژی جذب شده به صورت کوانتومی میباشد، در نتیجه هنگامی که مولکول یک کوانتومانرژی (E) را جذب کند، ارتعاش مولکولی رخ میدهد.E باتوجه به فرکانس لرزش،v، و رابطه پلانک E=hv (در اینجا h،ثابت پلانک) محاسبه میشود.یک ارتعاش به هنگام جذب انرژی توسط مولکول درحالت پایه اتفاق میافتد. (به حالت پاییه توجه شود). وقتی پیوند دو کوانتوم انرژی جذب میکند، صوت اول پیوند تحریک میشود و به همین ترتیب صوتهای بالاتری تحریک میشوند. تقریباً، حرکت ارتعاشی عادی را میتوان به صورت حرکت نوسانگر هماهنگ ساده در نظر گرفت.در این تقریب، معادله انرژی ارتعاشی به صورت یک تابع درجه دوم است.اما در واقعیت این حرکت مانند حرکت نوسانگر هماهنگ ساده نیست و صوت اول این حرکت، فرکانسش کمی کمتر از دو برابر فرکانس اساسی است.
مولکول (به فرانسوی: molécule) یکی از کوچکترین ذرات یک مادهٔ شیمیایی خالص است که ویژگیهای آن ماده را دارد. یک مولکول از دو نوع پیوند اشتراکی یا همان پیوند کووالانسی به یکدیگر متصل اند. البته مولکول بعضی عناصر (همچون گازهای نجیب (گروه ۱۸ جدول تناوبی)) تنها از یک اتم تشکیل شدهاند.
طبیعت یا زاستار، به معنای گسترده آن، جهان طبیعی، فیزیکی و مادی یا گیتی میباشد. «طبیعت» میتواند به پدیدههای جهان فیزیکی و بهطور کلی به زندگی اشاره کند. مطالعه طبیعت، بخش بزرگی اگر نه تنها قسمتی از علم است. اگر چه انسان بخشی از طبیعت است، اما فعالیت بیشتر به عنوان مقولهای جدا از سایر پدیدههای طبیعی فهمیده میشود.
دنبالهدار یک گلولهٔ برفی کیهانی است که از گازهای منجمد، سنگ و گرد و غبار ساختهشده با قطری از چند کیلومتر تا چند صد کیلومتر، معمولاً به اندازهٔ یک شهر کوچک است. ساختار دنبالهدار شامل سه بخش هسته، گیسو و دم است. هسته بخش مرکزی آن است و از گرد و غبار و گاز و یخ ساخته شدهاست. وقتی که دنبالهدار نزدیک خورشید میشود، یخهای موجود در هستهٔ آن تبخیر میشود و تبدیل به ابر بزرگی پیرامون دنبالهدار میشود که گیسو نام دارد. نیروی مغناطیسی بسیار قوی است و طنابها، گرهها و نوارهایی تولید میکند که دم یونی را از دم گرد و غباری جدا میکند.
در دانش فیزیک، فیزیک تجربی (یا فیزیک آزمایشگاهی) مجموعهای از رشتهها و زمینه هاست که موضوع آنها مشاهده پدیدههای فیزیکی برای جمعآوری داده در مورد جهان است. روشها از زمینهای به زمینهٔ دیگر متفاوت هستند و شامل مشاهدههای سادهای مانند آزمایش کاوندیش تا آزمایشهای پیچیدهتر و بزرگتری مانند برخورددهنده هادرونی بزرگ میشوند.
شیمی (در فارسی افغانستان و فارسی تاجیکستان: کیمیا) (به فرانسوی: Chimie) شاخهای از علم است که به بررسی عناصر، ترکیبهای ساخته شده از اتمها، مولکولها و یونها، ساختار شیمیایی، خواص و رفتار مواد و تأثیر مواد برهمدیگر و همچنین تغییراتی که یک ماده در حین انجام یک واکنش با مواد دیگر از خود نشان میدهد، میپردازد.
موج گرانشی در دینامیک سیالات، موجی است که در محیط سیال یا در سطح تماس بین دو محیط که نیروی گرانش یا شناوری میل به بازگرداندن تعادل دارد، ایجاد میشود. نمونهای از چنین سطحی، میان جو و اقیانوس است که باعث برخاستن امواج ناشی از باد میشود.
قوانین حرکت نیوتن (به انگلیسی: Newtons laws of motion)، سه قانون فیزیک، و بنیان مکانیک کلاسیک هستند. این قوانین رابطه نیروهای واردشده بر جسم و حرکت آن را بهدست میدهد.این قوانین را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
جامد (به انگلیسی: Solid) سختترین حالت بین شش حالت ممکن (جامد، مایع، گاز، پلاسما، چگالش بوز-انیشتین و چگال فرمیونی برای ماده (فیزیک) است. در این حالت، اتمها در مکانهای مشخصی قرار گرفته و فقط میتوانند در حول نقطهٔ تعادل خود در شبکه، نوسان کنند. جامد برخلاف مایع جاری نمیشود یا شکل ظرفش را نمیگیرد و بر خلاف گاز منبسط نمیشود تا کل محیط دربرگیرنده را پوشش دهد. اتمها در یک جامد میتوانند بهطور منظم قرار گیرند (مانند بلورها، فلزات و یخ) یا بهطور نامنظم که به آن جامد آمورف میگویند (مانند شیشه).
زمینشناسی یا ژئولوژی (به فرانسوی: Géologie) علم مطالعه زمین، مواد سازنده آن، ساختار مواد آن و فرایندهایی را که بر روی آن عمل میکنند است. زمینشناسی یکی از شش علوم پایه اصلی (بقیه شامل ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیستشناسی و نجوم) میباشد. بخش مهمی از زمینشناسی مطالعه چگونگی تغییر مواد، ساختارها، فرایندها و ارگانیسمهای زمین با گذشت زمان است.
اَختَرشناسی، سِتارهشناسی، نُجوم یا آسترونومی (به انگلیسی: Astronomy) به دانش بررسی موقعیت، تغییرات، حرکت و ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی «اشیای آسمانی» از جمله ستارهها، سیارهها، دنبالهدارها، کهکشانها و رویدادهای آسمانی مانند شفق قطبی و تابش زمینهٔ کیهانی گفته میشود که خاستگاه آنها بیرون از جو زمین است. اخترشناسی با رشتههایی همچون کیهانشناسی، فیزیک، شیمی و فیزیکِ حرکت ارتباط تنگاتنگ دارد. اگر فقط ستارهها مطالعه شوند به آن اخترشناسیِ ستارهای گفته میشود.
زیستشناسی یا بیولوژی بخشی از علوم هفتگانه است که گونه و شیوهٔ زندگی جانداران را بررسی میکند. این دانش به بررسی ویژگیها و رفتار جانداران، چگونگی پیدایش گونهها و افراد (افزایش گرایی)، و نیز به بررسی تعامل جانداران با یکدیگر و محیط پیرامونشان میپردازد. (زیستشناسی سامانهها) زیستشناسی، شامل موضوعات و تقسیمبندیهای گستردهای از بسیاری مباحث و رشتههای مختلف میباشد؛ از جمله مهمترین این مشخصات، چهار ویژگی به هم وابسته شامل موارد زیر است که میتوان آنها را اساس زیستشناسی کهن نامید:
سَنگ یا صَخرِه به مواد جامدی از پوسته زمین گفته میشود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافتهاند، تشکیل شدهاست. در زمینشناسی سنگ تجمعی طبیعی و جامد از مواد معدنی یا شبهمعدنی است. لایه خارجی جامد زمین (سنگکره) از سنگ تشکیل شدهاست. سنگها سه گونه هستند: آذرین، رسوبی و دگرگونی. دانش شناختن سنگها را سنگشناسی مینامند. عنصر اصلی تشکیلدهنده تمامی سنگها سیلیس است.