زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

ابن ابی السری





ابوجعفر محمد بن سهل بن بسّام ازدی (قرن سوم هجری)، معروف به ابن ابی السری، محدث و مورخ قرن سوم هجری قمری بود.


۱ - معرفی اجمالی



ابوجعفر محمد بن سهل بن بسّام ازدی بغدادی، معروف به ابن ابی السری، محدث و مورخ بود و از افرادی چون ابوالعباس بن عقده (۲۴۹-۳۳۳ق)، اسحاق بن یوسف ازرق، هشام کلبی (م ۲۰۶ق) و هیثم بن عدی (م ۲۰۷ق) روایت کرده و کسانی مانند ابوسعید سکری (م ۲۷۵ق)، محمد بن خلف بن مرزبان (م ۳۰۹ق) و ابواحمد محمد بن موسی بن حماد بربری که همگی از مورخان عصر خود هستند، از ابن ابی السری مطالب و روایات تاریخی را اخذ و به نقل آنها پرداخته‌اند. ابن حجر می‌نویسد: او با محمد بن متوکل عسقلانی (م ۲۳۸ق) هم طبقه بود.
[۶] خزرجی، احمد بن عبدالله، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۲۵.
ذهبی از او نقل می‌کند که زمانی با احمد بن محمد بن عقده در کوفه ملاقات کردم و از من درباره موطنم پرسید. گفتم: اهل اصفهانم. گفت: شهر ناصبی‌های دشمن اهل‌بیت؟ گفتم: این‌طور نگو که در میان آنها فقها و اهل فضل و شیعه زیادند. گفت: شیعه معاویه؟ گفتم: نه به خدا قسم، بلکه شیعه علی (علیه‌السّلام) و در میان آنان علی (علیه‌السّلام) از چشم و از خانواده‌اش عزیزتر است.

۲ - کتاب تاریخی



مسعودی تالیفی را که در موضوع تاریخ و اخبار گذشتگان بوده، به وی نسبت داده است.
[۸] مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ج۱، ص۱۲-۱۳.


۳ - وفات



تاریخ درگذشت او معلوم نیست، ولی با توجه به وفات راویان و معاصران وی می‌توان او را از رجال قرن سوم به شمار آورد که ممکن است اوایل قرن چهارم را هم درک کرده باشد.
[۱۶] ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۸، ص۴۲۵.


۴ - پانویس


 
۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۸۴.    
۲. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۱۲۵.    
۳. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۲، ص۴۱۰.    
۴. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۱۳، ص۲۴.    
۵. ↑ خزرجی، احمد بن عبدالله، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ص۳۳۷.    
۶. ↑ خزرجی، احمد بن عبدالله، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۲۵.
۷. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۶، ص۱۲۵.    
۸. ↑ مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ج۱، ص۱۲-۱۳.
۹. ↑ حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۶۷۹.    
۱۰. ↑ شیخ طوسی، الفهرست، ص۱۲۹.    
۱۱. ↑ ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۶.    
۱۲. ↑ تنوخی، محسن بن علی، الفرج بعد الشده، ج۴، ص۳۸۳.    
۱۳. ↑ شیخ طوسی، الامالی، ص۱۸۷.    
۱۴. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۱، ص۲۵۳.    
۱۵. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، موضح اوهام الجمع و التفریق، ج۲، ص۴۲۷.    
۱۶. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۸، ص۴۲۵.
۱۷. ↑ فسوی، یعقوب بن سفیان، المعرفة و التاریخ، ج۱، ص۳۰۱.    
۱۸. ↑ نمازی شاهرودی، علی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۷، ص۱۰۷.    


۵ - منبع



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۶۵۵، برگرفته از مقاله «محمد ازدی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.